Γιάνης Βαρουφάκης: Η Αίγινα την εποχή της κρίσης

Γιάνης Βαρουφάκης

Συνέντευξη στον Γιώργο Θ. Καλόφωνο*

Μέρος 1°

Ο Γιάνης Βαρουφάκης δεν χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις: διαπρεπής οικονομολόγος με διεθνή παρουσία και απήχηση, έγινε ευρύτερα γνωστός, στην χώρα μας αλλά και εκτός αυτής, μέσα από την ενεργό συμμετοχή του στον δημόσιο διάλογο για την κρίση. Αυτό που είναι ίσως λιγότερο γνωστό, είναι ότι τα τελευταία χρόνια, με την σύζυγό του, την εικαστικό Δανάη Στράτου, ζουν για μεγάλα διαστήματα στην Αίγινα, κυρίως τα καλοκαίρια. Τον συνάντησα για την προγραμματισμένη αυτή συνέντευξη-συζήτηση για τον ιστότοπο Πρώτα η Αίγινα, στο σπίτι τους στο νησί, μία μέρα πριν αναχωρήσουν για την Αθήνα και από εκεί, σε λίγες ημέρες, για το Σιατλ των ΗΠΑ, όπου θα εγκατασταθούν μόνιμα εξ αιτίας της κρίσης. Με ενδιέφερε κυρίως η άποψη ενός οικονομολόγου ο οποίος ασχολείται με μακροοικονομικά μοντέλα, για το πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει η κρίση σε σχέση με ένα μικρό τόπο σαν την Αίγινα. Αυτό το θέμα καλύπτεται στο πρώτο μέρος της συνέντευξης που δημοσιεύεται σήμερα. Θίγονται θέματα όπως η τάση της μετατόπισης του πληθυσμού από τα αστικά κέντρα στην περιφέρεια, το φυστίκι και τα αγροτικά προϊόντα της Αίγινας και οι δυνατότητες που μπορούν να προσφέρουν στο νησί, ο τομέας της παροχής υπηρεσιών, η ανικανότητα του Δήμου και της παρούσας δημοτικής αρχής να προσφέρει βασικές υπηρεσίες και η εξάρτηση της Αίγινας από το κεντρικό κράτος, τα παρόντα και μελλοντικά προβλήματα στους τομείς της ύδρευσης και της αποκομιδής των σκουπιδιών και πιθανές στρατηγικές αντιμετώπισής τους. Στο δεύτερο μέρος της συνέντευξης που θα δημοσιευθεί πολύ σύντομα, η συζήτηση επεκτείνεται. Με αφορμή την απόφαση του ιδίου και της συζύγου του να μετοικίσουν στην Αμερική, συζητάμε τους τρόπους με τους οποίους εκδηλώνεται η κρίση στην χώρα μας, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, τα δεινά που την προκαλούν, τα δεινά που επιφέρει αλλά και τις προκλήσεις που εμπεριέχει.

Η κρίση έφερε και την τάση να εγκαταλείπονται τα αστικά κέντρα για την περιφέρεια, μια τάση επιστροφής σε μία ζωή πιο απλή, πιο εναρμονισμένη με τη φύση, λιγότερο καταναλωτική: η Αίγινα, λόγω επίσης και της εγγύτητάς της με την Αθήνα, μοιάζει να προσφέρεται για κάτι τέτοιο. Πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει λοιπόν η κρίση σε σχέση με ένα μικρό τόπο σαν την Αίγινα; Πόσο αυτάρκης μπορεί να είναι μια μικρή οικονομία; Υπάρχουν κάποιες θετικές πλευρές, κάποια περιθώρια ανάπτυξης σε μια περίοδο γενικευμένης κρίσης;

Στη περίπτωση της δικής μας οικογένειας, η κρίση έδρασε αρνητικά ως προς αυτή τη μετανάστευση προς την Αίγινα. Σκοπός μας ήταν πριν ξεσπάσει η κρίση –και σε προσωπικό επίπεδο αλλά και γενικότερα σε μακροοικονομικό– από το χρόνο που ο Νικόλας μας θα τέλειωνε το σχολείο να μετακομίσουμε στην Αίγινα μονίμως. Αλλά λόγω της κρίσης τελικά μετακομίζουμε στις ΗΠΑ. Οπότε είμαστε μία ιδιαίτερη περίπτωση.

Αυτό πρέπει να το πάρουμε και σαν έναν υπαινιγμό για το τι ίσως θα έπρεπε να κάνουμε όλοι;

Ο κόσμος γενικά βρίσκεται σε μία κινητικότητα στην περίοδο της κρίσης. Όπως και στην Κατοχή έτσι και σε αυτή την πολύ μεγάλη κρίση που δεν είχαμε ξανανιώσει από το Μεσοπόλεμο στη χώρα αυτή, αλλά και γενικότερα και σε πολλές χώρες, υπάρχει μία τάση φυγής από τα αστικά κέντρα που είναι ο γεωγραφικός και οικονομικός χώρος που αναπτύσσεται πιο γοργά σε περίοδο άνθησης και καταρρέει πιο γρήγορα σε περίοδο καθίζησης.

Οπότε  στη δεκαετία του ’50 με το Σχέδιο Μάρσαλ, η Ελλάδα άρχισε να αναπτύσσεται και τα αστικά κέντρα άρχισαν ουσιαστικά να δημιουργούνται – και δημιουργήθηκε και η τσιμενταρία της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης, της Πάτρας. Σε περίοδο κρίσης ο κόσμος εγκαταλείπει τα αστικά κέντρα, για τον απλούστατο λόγο ότι οι θέσεις εργασίας που δημιουργούνται στην περίοδο της ανάπτυξης εξαφανίζονται.

Και όσοι έχουν κάποια πρόσβαση στη γη, γιατί έχουν κρατήσει κάποιο χωράφι, κάποιο σπίτι, κάποιο ερείπιο, το βλέπουν ως ένα τρόπο να αποφύγουν την αγορά ακινήτων, η οποία καταρρέει και η οποία καθιστά ουσιαστικά αδύνατη την επιβίωση στα αστικά κέντρα. Βλέπουν την προοπτική να χρησιμοποιήσουν τη γη ως μέσο παραγωγής.

Αυτό, από τη μία μεριά, είναι πολύ καλό για τα ερειπωμένα χωριά και τις ερειπωμένες πόλεις. Η Αίγινα δεν είναι ακριβώς έτσι, γιατί ποτέ δεν ερημώθηκε, όπως η Ήπειρος ας πούμε. Βέβαια και η Αίγινα είχε την τάση να μετατρέπεται σε παραθεριστικό κέντρο.

Και εδώ, αν μπορώ να κάνω μία παρένθεση, ερημώθηκε κάπως η ορεινή Αίγινα, η γεωργία εγκαταλείφθηκε σε ένα μεγάλο βαθμό και υπήρξε ένα είδος αστυφιλίας ή … παραλιοφιλίας.

Και η μεταφορά στις υπηρεσίες, στα services.

Ακριβώς, αυτή η τουριστικοποίηση…

Υπάρχει και μία άλλη διάσταση, καθαρά οικονομική, που αφορά τόσο την Αίγινα όσο και γενικότερα την επαρχία στην Ελλάδα, ότι σε αυτή την περίοδο της οικονομικής κρίσης όλες οι τιμές πέφτουν: ακινήτων, μετοχών, CDOs, ομολόγων, αυτοκινήτων… Οι μόνες τιμές που παγκοσμίως έχουν τάση προς άνοδο είναι των γεωργικών προϊόντων, το οποίο εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί, ενστικτωδώς ίσως, πολλοί βλέπουν τη γη, το οικόπεδο που τους άφησε ο πατέρας τους, η μάνα τους, ο παππούς τους, ως μία ενδιαφέρουσα εναλλακτική, μία ευκαιρία να συμμετάσχουν σε μία παραγωγική διαδικασία, της οποίας το προϊόν είναι από τα λίγα πλέον των οποίων η τιμή αυξάνεται αντί να μειώνεται.

Εδώ θα με ενδιέφερε πολύ η άποψή σου. Έχουμε ένα παράδειγμα διαφορετικό: φέτος ήταν μια πολύ καλή χρονιά για τα φυστίκια, μετά από πολύ άσχημες χρονιές, και υπήρξε μια τεράστια παραγωγή φυστικιού η οποία όμως έχει ρίξει πάρα πολύ τις τιμές. Δεν ξέρω ποια είναι τα περιθώρια σε μια τέτοια περίοδο να μπορέσει να γίνει η σωστή προώθηση του προϊόντος ώστε να κρατηθούν οι τιμές ψηλά, και να υπάρξει το αντίστοιχο όφελός από αυτήν την πολύ μεγάλη παραγωγή.

Εδώ υπάρχουν δύο κύκλοι οι οποίοι συγχέονται μεταξύ τους: ο ένας είναι ο κύκλος της φύσης, που είναι ανεξάρτητος από αυτόν της οικονομίας. Και βεβαίως όταν έχεις μία καλή χρονιά, λογικό είναι η προσφορά να είναι μεγάλη, η τιμή έχει μια πτωτική τάση. Από την άλλη μεριά είναι ο οικονομικός κύκλος. Και στον οικονομικό κύκλο, στα πρωτογενή προϊόντα –από τη μία μεριά στα ορυκτά και από την άλλη στα τρόφιμα– γενικά υπάρχει αύξηση της τιμή τους σε αυτή τη φάση του οικονομικού κύκλου.

Αυτό που συνέβη στην Αίγινα ήταν από τη μία μεριά ατυχία. Την περίοδο που γενικά τα τρόφιμα αυξάνονται, αυξάνεται η αξία τους, έτυχε να έχεις μια υπερπροσφορά λόγω καλών κλιματικών συνθηκών, που μείωσε τη δυνατότητα των φυστικοπαραγωγών να ρεφάρουν, όπως λέμε, σε αυτή τη δύσκολη οικονομική συγκυρία. Όμως, ακόμα και έτσι να το δούμε, ο συνολικός τζίρος δεν θα είναι χαμηλός. Μπορεί η τιμή να είναι χαμηλή αλλά επειδή έχεις πολύ μεγάλη παραγωγή, τα χρήματα τα οποία θα έρθουν στην Αίγινα, ως νησί, από τα φυστίκια, δεν νομίζω να είναι λιγότερα από ό,τι ήταν άλλες φορές. Μπορεί να είναι και περισσότερα. Οπότε συνολικά όσον αφορά τον αντίκτυπο που έχει η παραγωγή στην οικονομία της Αίγινας, ο τύπος δεν θα είναι αρνητικός, θα είναι θετικός.

Ωραία. Αυτό είναι κάτι το αισιόδοξο. Αλλά βέβαια, η παραγωγή του φυστικιού, όπως και γενικότερα η αγροτική παραγωγή στην Αίγινα, για τους λόγους τους οποίους ανέφερες και πριν, είναι κάπως περιθωριοποιημένες αυτή τη στιγμή. Είναι κατάλληλη η εποχή για να αναπτυχθούν; Μήπως η Αίγινα θα πρέπει να επιμείνει σε αυτό το οποίο κάνει όλο αυτό το τελευταίο διάστημα, να παρέχει τουριστικές υπηρεσίες, ή μήπως θα έπρεπε να κοιτάξει περισσότερο τον αγροτικό τομέα;

Και εδώ μπαίνω και σε ένα θέμα σχετικό με την τρέχουσα κατάσταση στο νησί. Ζούμε μία κατάρρευση των υπηρεσιών του Δήμου, που μας δείχνει και πόσο εξαρτημένη είναι η Αίγινα από το κεντρικό κράτος, το οποίο και αυτό κινδυνεύει με διάλυση. Δηλαδή βλέπουμε ότι, ακόμη και το νερό, το οποίο είναι βασικό αγαθό και απαραίτητο τόσο για την τουριστική ανάπτυξη όσο και για την γεωργική παραγωγή, ο Δήμος αδυνατεί να το προμηθευτεί από την ΕΥΔΑΠ χωρίς κρατική βοήθεια, παρά τα υπέρογκα τέλη ύδρευσης που χρεώνει. Και βλέπουμε το ίδιο πρόβλημα, στην αποκομιδή των σκουπιδιών και σε άλλα πολλά.

Θα απαντήσω σε δύο σκέλη γιατί και η ερώτηση έχει δύο σκέλη.

Το πρώτο αφορά το τι θα έπρεπε να κάνει η Αίγινα, αν θα έπρεπε να επικεντρωθεί, όπως όλο και περισσότερο συνέβαινε στο παρελθόν, στις υπηρεσίες, ή να επιστρέψει, να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στον αγροτικό τομέα. Νομίζω ότι η απάντησή μου θα είναι: και τα δύο. Και μάλιστα μια διασύνδεση των δύο.

Είναι αστείο να πηγαίνεις σε ένα ελληνικό νησί, είτε στην Αίγινα είτε αλλού, και να υπάρχει αυτός ο διαχωρισμός μεταξύ της προσπάθειας δημιουργίας, για παράδειγμα, εστιατορίων μιας κάποιας ποιότητας που να ξεφεύγουν από την απλή ταβέρνα και να προσπαθούν για κάτι καλύτερο, που να μην διασυνδέεται το τι προσφέρουν στο τραπέζι με αυτό που παράγεται δίπλα. Και να βλέπεις ότι οι πρώτες ύλες είναι ίδιες με αυτές που είναι στο Παρίσι, στο Λονδίνο ή στην Αθήνα, ιδίως σε ένα τόπο ο οποίος είναι ευλογημένος από την άποψη ότι μπορεί να παραγάγει και οργανικά, βιολογικά προϊόντα, αλλά και ιδιαίτερα προϊόντα.

Γίνεται κάπως, η Αίγινα έχει δείξει σημάδια, τουλάχιστον σε εμάς, πηγαίνοντας σε κάποια καλά εστιατόρια εδώ, ότι υπάρχει μία τέτοια  τάση διασύνδεσης, όχι μόνο στα θαλασσινά αλλά και στα λαχανικά και σε διάφορα. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Σημαντικό είναι, δηλαδή, να προβληθεί όχι μόνο το φυστίκι –και το φυστίκι– αλλά και όλα τα άλλα προϊόντα που μπορούν να παραχθούν σε αυτή τη γη. Και είναι αρκετά αυτά που μπορούν να παραχθούν σε αυτή τη γη και τα οποία να είναι μοναδικά, να μην μπορείς να τα βρεις στην Ιταλία, να μην μπορείς να τα βρεις στη Γερμανία, στο Παρίσι.

Ο Γάλλος που θα έρθει εδώ, να φάει κάτι το οποίο δεν θα το έχει φάει στο Παρίσι και θα το φάει εδώ, αλλά να είναι και μαγειρεμένο και παρουσιασμένο με γνώση και φαντασία. Αυτός ο συνδυασμός, δηλαδή, της τοπικής παραγωγής και των αναβαθμισμένων υπηρεσιών είναι το απαραίτητο συστατικό. Δεν είναι εύκολο, αλλά αυτό είναι το ζητούμενο.

Πάντως υπάρχει στην Αίγινα αυτό και βλέπω πόσο το απολαμβάνουν άνθρωποι που έρχονται για πρώτη φορά.

Υπάρχει αυτή η προσπάθεια. Αλλά σαφώς πρέπει να γενικευθεί πιο πολύ.

Τώρα, το γενικότερο θέμα. Κανένας μικρόκοσμος, καμία μικρή κοινωνία, όπως αυτή της Αίγινας, δεν μπορεί να πετύχει την αυτάρκεια. Η αυτάρκεια είναι μια πλάνη. Από την άλλη μεριά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να κάνει πράγματα για να αναδείξει τον τόπο.

Η κρίση προφανώς επιφέρει βαριά χτυπήματα στις τοπικές κοινωνίες. Η κρίση έχει άμεσο αντίκτυπο σε όλα αυτά τα ζητήματα που αφορούν τα προβλήματα της αιγινήτικης κοινωνίας σήμερα. Πάρε για παράδειγμα αυτό που ανέφερες, το νερό και τα σκουπίδια. Εγώ είμαι σίγουρος ότι δεν φταίει μόνο η κρίση για την πολύ μεγάλη χειροτέρευση αυτών των υπηρεσιών στην Αίγινα, νομίζω ότι είναι αδύνατο να με πείσει κάποιος ότι δεν έχει να κάνει και με την αλλαγή της δημοτικής αρχής. Αλλά αυτό είναι μία προσωπική γνώμη.

Πέραν, όμως, αυτού, βλέπουμε ότι στο πλαίσιο του μνημονίου, για παράδειγμα, τα πάντα, όλες οι ποιότητες μετατρέπονται σε ποσότητες. Όλα τα αγαθά τιμολογούνται, συμπεριλαμβανομένου και του νερού, των δημοσίων αγαθών, της αποκομιδής των σκουπιδιών. Ακόμα και τα σκουπίδια σε λίγο θα αρχίσουμε να τα μετράμε με μία κλίμακα ευρώ και λεπτών.

Ή και δραχμής ενδεχομένως…

(χαμογελάει)

Για αυτό που είπες ότι ο Δήμος αγοράζει από την ΕΥΔΑΠ: η ΕΥΔΑΠ μην ξεχνάμε ότι ήταν μία κοινωφελής υπηρεσία που στόχο είχε μέσα σε συγκεκριμένα λογιστικά πλαίσια –για να μην ξεφύγει ο προϋπολογισμός πάνω από ένα σημείο– να παρέχει νερό όσο πιο πλατιά μπορούσε και όσο πιο φτηνά στον πολίτη. Αυτός ήταν ο στόχος.

Όταν ακούμε περί μεταρρυθμίσεων, που είναι ένας ευφημισμός για την ιδιωτικοποίηση, και η ΕΥΔΑΠ παρουσιάζεται ως ένα από τα φιλέτα τα οποία θα ιδιωτικοποιηθούν, τι σημαίνει αυτό; Αν είσαι εσύ ιδιώτης και έχεις κάποια χρήματα στην άκρη, μερικά εκατομμύρια ευρώ, και θέλεις να αγοράσεις κάτι, γιατί θα το κάνεις αυτό; Δεν θα το κάνεις για να παρέχεις δημόσια αγαθά, θα το κάνεις για να βγάλεις λεφτά, το οποίο σημαίνει ότι αν αγοράσεις την ΕΥΔΑΠ θα  σκεφτείς ότι: ωραία, πόσο μπορώ να το πουλήσω αυτό το νερό έτσι ώστε να μεγιστοποιώ τα κέρδη μου. Για αυτό, δεν φταίει ο ιδιώτης, η δουλειά του είναι αυτή, γιατί και αυτός μπορεί να εκφράζει άλλους ιδιώτες, να είναι εντεταλμένος άλλων ανθρώπων οι οποίοι μπορεί να μην έχουν και πάρα πολλά λεφτά να επενδύσουν αλλά θέλουν να τα επενδύσουν κάπου.

Άρα, μήπως εδώ θα έπρεπε και η στρατηγική, που έχει χαραχθεί σε μια εποχή πριν από την κρίση, να συνδεθεί δηλαδή με ένα υποθαλάσσιο αγωγό η Αίγινα με την ΕΥΔΑΠ, μήπως θα έπρεπε να αναθεωρηθεί μπροστά σε αυτά που έρχονται;

Όλα πρέπει να αναθεωρηθούν.

Μήπως θα έπρεπε π.χ. να διερευνηθεί και πάλι το θέμα της αφαλάτωσης, που ξαναακούγεται τελευταία, ή κάτι άλλο…

Το θέμα με την αφαλάτωση είναι ότι είναι περιβαλλοντοκτόνο για λόγους που είναι γνωστοί. Δεν χρειάζεται να τους συζητήσουμε. Αυτό που σίγουρα πρέπει να διερευνηθεί είναι δύο πράγματα, πολύ σημαντικά για την Αίγινα.

Πρώτον δεν βλέπω –ίσως να υπάρχει και να μην το ξέρω– αλλά δεν βλέπω προσπάθειες αντίστοιχες με αυτές που έχουν γίνει σε νησιά όπως στη Νάξο, στην Πάρο για την εκμετάλλευση, όσο γίνεται καλύτερα, όσο γίνεται πιο αποτελεσματικά, της βροχής.

Τον εμπλουτισμό του…

του υδροφόρου ορίζοντα, αυτό που έκανε και ο Μανώλης ο Γλέζος στην Απείρανθο της Νάξου κ.λπ.

Είχε γίνει μια προσπάθεια και στην Αίγινα, αλλά νομίζω ότι εγκαταλείφθηκε.

Θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό να γίνει στην Αίγινα, γιατί η Αίγινα έχει βροχή το χειμώνα και όλη καταλήγει στην θάλασσα, τελικά.

Από εκεί και πέρα νομίζω ότι πρέπει και το νησί, ο Δήμος, στο πλαίσιο όλης αυτής της προσπάθειας να συνάψει και συγκεκριμένες συμφωνίες με φορείς όπως η ΕΥΔΑΠ που είναι προς ιδιωτικοποίηση. Και ίσως και σε συνεργασία με άλλους Δήμους. Γιατί, σε τελική ανάλυση, το χειρότερο που μπορεί να συμβεί σε ένα νησί σαν την Αίγινα είναι να έχει να κάνει με ένα μονοπώλιο, με ένα ιδιωτικοποιημένο μονοπώλιο της ΕΥΔΑΠ, μόνος του ο Δήμος αυτός, χωρίς να μπορέσει να αυξήσει τη διαπραγματευτική του ισχύ, μέσα από από την ΚΕΔΚΕ ή κάποια άλλη διαδικασία συλλογικής διαπραγμάτευσης, όπως έκαναν παλιά οι εργαζόμενοι φτιάχνοντας συνδικάτα. Δεν γίνεται αλλιώς! Αυτό είναι κάτι το οποίο θα το βρει μπροστά της η Αίγινα.

Και στην αποκομιδή των σκουπιδιών, όπου διαβλέπω ότι σε όλη την Ελλάδα θα υπάρξει μία κίνηση ιδιωτικοποίησης – που λύνει μεν κάποια προβλήματα η ιδιωτικοποίηση, αλλά δημιουργεί άλλα. Παρατηρώντας γενικά τον τρόπο της αποκομιδής σκουπιδιών στην Αίγινα, βλέπω ότι υπάρχει τεράστιο περιθώριο και μείωσης των εξόδων, για να γίνει αυτό, από το Δήμο, αλλά και πιο αποτελεσματικής αποκομιδής. Νομίζω ότι η Αίγινα είναι πάρα πολύ πίσω. Θα συνιστούσα, για παράδειγμα, μια βόλτα στην Ελευσίνα για να δούμε πώς γίνεται καλύτερα το ίδιο πράγμα με δημοτικά μέσα, αλλά με πολύ μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Εδώ τελειώνει η πρώτη ενότητα της συνέντευξης που αφορά την Αίγινα. Πολύ σύντομα θα αναρτηθεί το δεύτερο μέρος.

* Ο Γιώργος Θ. Καλόφωνος είναι ιστορικός-βυζαντινολόγος. Συνεργάζεται με εφημερίδες όπως η «Καθημερινή της Κυριακής» και ψηφιακά μέσα όπως το «Πρώτα η Αίγινα» και το «News 247», στα οποία έχει δημοσιεύσει κατά καιρούς άρθρα, συνεντεύξεις και βιβλιοπαρουσιάσεις πάνω σε θέματα που αφορούν την ελληνική ιστορία και τον πολιτισμό.

Advertisements
This entry was posted in Aegina First, Συνεργασίες and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Γιάνης Βαρουφάκης: Η Αίγινα την εποχή της κρίσης

  1. Ο/Η Γιώργος Τσατήρης λέει:

    Ο Γιάνης Βαρουφάκης έχει πολλές αρετές. Κατά τη γνώμη μου όμως το θετικότερο σημείο στις συνεχείς του παρεμβάσεις στην ανάλυση της «κρίσης», αλλά και στις προτάσεις του για την διέξοδο απ’ αυτήν, είναι η δυνατότητά του να μιλάει και να αναλύει απλά και νηφάλια πολύ εξειδικευμένες γνώσεις. Με τον τρόπο του αυτό η στριφνή γλώσσα της οικονομικής ανάλυσης και μάλιστα στο πλαίσιο του χρηματοπιστωτικού τομέα, όπου κατ’εξοχήν σωβεί αυτό που ονομάστηκε «κρίση», γίνεται προσιτή και κατανοητή από πάρα πολλούς πολίτες. Θεωρώ ότι αυτός ο τρόπος έκφρασης σήμερα αποτελεί πρώτιστο δημοκρατικό καθήκον σε όλους όσους θέλουν να έχουν δημόσιο λόγο. Ο λαϊκισμός-υπεραπλούστευση αφενός και η δυσνόητη-δήθεν επιστημονική γλώσσα αφετέρου, κρύβουν ολοκληρωτικές και αδιέξοδες απόψεις και κατά συνέπεια αντιδημοκρατικές συμπεριφορές. Η προσπάθεια αυτή του Aeginafirst να αναζοωγωνίσει το διάλογο στο μίκρο επίπεδο της Αίγινας, είναι πολύ σοβαρή γιατί έτσι γίνονται απτά και συγκεκριμένα τα ζητήματα που μας απασχολούν στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται.

  2. Παράθεμα: Γιάνης Βαρουφάκης: Η κρίση δεν θα φέρει την επανάσταση | Aegina First | Πρώτα η Αίγινα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s