Η «Πύλη της Αίγινας» έχει τη δικιά της ιστορία και ο Τάκης Βάρτζελης τα δικά του διλήμματα…

Η «Πύλη» ή «Πόρτα της Αίγινας» του Κώστα Βαρώτσου εφορμά στα όρη και τα βουνά...

της Μαριλένας Γιανούλη*

Δεν έχει τέλος η… περιπέτεια της «Πύλης της Αίγινας» που στωικά αναμένει την τελεσίδικη απόφαση για τη μοίρα της… Είσοδος (κι έξοδος) στο λιμάνι του νησιού μας, ενός νησιού του οποίου τα προβλήματα συσσωρεύονται ευθέως ανάλογα με τον όγκο των διάσπαρτων σκουπιδιών του, η «Πύλη» καλωσορίζει τον επισκέπτη και τον κατευοδώνει, φυσικά μόνο όσες ώρες της επιτρέπεται να είναι ορατή, καθώς –με ευθύνη της Δημοτικής Αρχής– η «λαμπερή» νυχτερινή εκδοχή του γλυπτού έχει παυθεί…

Η ιστορία της «Πύλης» –ή «Πόρτας», όπως προτιμά να την αποκαλεί τελευταία η Αρχαιολογική Υπηρεσία– είναι τοις πάσι γνωστή (βλ. π.χ. εδώ και εδώ). Η κακοδαιμονία της ξεκινάει από τότε, που ο Κώστας Βαρώτσος, επί δημαρχίας Παναγιώτη Κουκούλη, είχε την (ατυχέστατη ως απεδείχθη) έμπνευση να δημιουργήσει αυτό το έργο για να το δωρίσει στην Αίγινα. Η μείζων αντιπολίτευση της εποχής, με επικεφαλής τον νυν Δήμαρχο κ. Σάκη Σακκιώτη, δια των στελεχών της κ.κ. Τάκη Βάρτζελη και Ηλία Μπέση προέβη σε σχετική καταγγελία στην 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Η Εφορεία με τη σειρά της εξέδωσε μια αλήστου μνήμης απόφαση, σύμφωνα με την οποία το έργο του Κώστα Βαρώτσου έπρεπε να απομακρυνθεί, καθώς «αναπτύσσει έντονα ανταγωνιστική σχέση» με τον «εμβληματικό ναό του Αγίου Νικολάου του Θαλασσινού», ο νυχτερινός φωτισμός του είναι «αστικού τύπου» και ενοχλεί την Παναγίτσα, έχει «αιχμηρή όψη» και τέλος:

λόγω της οξείας προοπτικής του βράχυνσης σε άξονα κάθετο προς τις πολυγωνικές κορυφογραμμές της ράχης της νήσου Μονής, του Αγκιστρίου και των βουνών της Πελοποννήσου «εφορμά» οπτικά και συμβολικά με ιδιαίτερα επιθετική διάθεση τόσο στον ίδιο το ναό του Αγίου Νικολάου του Θαλασσινού, όσο και στην ευρύτερη γραμμή του ορίζοντα, της οποίας ο τελευταίος αποτελεί μέρος και συνομιλητή με τους δύο χαρακτηριστικούς τρούλους του. Αυτή η διαφωνία ανατρέπει την αγλαή ευφορία του βλέμματος που έχει υπηρετήσει το ταπεινό αλλά τόσο σωστό αισθητήριο προηγούμενων γενεών.

Ο Τάκης Βάρτζελης σε ευτυχέστερες στιγμές...

Ο ένας εκ των δύο καταγγελλόντων και νυν πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου Τάκης Βάρτζελης, σε στιγμές πιο αμέριμνες…

Οι καιροί ου μενετοί, ήλθαν οι εκλογές και ο Δήμος πέρασε στα χέρια των καταγγελλόντων την «Πύλη». Όμως το γλυπτό –σύμβολο, όπως προέκυψε, μιας άλλης διοικητικής πρακτικής και αισθητικής– παραμένει στη θέση του! Στο τελευταίο Δημοτικό Συμβούλιο ο κ. Τάκης Βάρτζελης, Πρόεδρος του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου ανήγγειλε ότι σύντομα θα έχουμε νέα για την τύχη της «Πόρτας». Πώς όμως προοιωνίζονται αυτές οι εξελίξεις; Και από πού η αφετηρία τους;

Στην ημερήσια διάταξη του Τοπικού Συμβουλίου Μνημείων Αττικής, στη συνεδρίασή του της 27ης και 28ης Φεβρουαρίου στον Πόρο, μετά από αίτημα του Κώστα Βαρώτσου, συμπεριελήφθη η επανεξέταση της απόφασης για την απομάκρυνση της «Πόρτας της Αίγινας». Στη συνεδρίαση αυτή παρευρέθη και ο ίδιος ο διακεκριμένος γλύπτης μας, που εξέθεσε λεπτομερώς τις απόψεις του περί τέχνης και το ιστορικό του συγκεκριμένου έργου. Το Συμβούλιο γνωμοδότησε κατά πλειοψηφία υπέρ της αναβολής της λήψης απόφασης, με το σκεπτικό ότι «απουσιάζει από το φάκελο η γραπτή εισήγηση της συναρμόδιας Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων Αττικής, η οποία κρίνεται απαραίτητη, καθώς το θέμα είναι μείζονος σημασίας».

Κατόπιν τούτου η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων Αττικής με έγγραφό της (αρ. πρωτ. 2001/9-4-2012) απέστειλε αίτημα προς όλους τους ενδιαφερόμενους να παραστούν και να εκθέσουν τις απόψεις τους. Το έγγραφο αυτό απευθύνεται στην Γραμματεία του Τοπικού Συμβουλίου Μνημεία και κοινοποιείται σε μια σειρά από Υπηρεσίες με πρώτο αποδέκτη το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Αίγινας, και ακολούθως την 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων την ΚΣΤ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και το Δήμο της Αίγινας.

Η εισήγηση της Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων

Η εισήγηση της Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων

Στην εισήγησή της η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων (σ.σ. που είναι η καθ’ ύλην αρμόδια) αναφέρει:

Κατά την αυτοψία που διενεργήθηκε από αρχιτέκτονα της Υπηρεσίας μας, διαπιστώθηκε ότι το γλυπτό έργο του κ. Κ. Βαρώτσου, το οποίο έχει τοποθετηθεί στην κατά μήκος άξονα της προβλήτας του λιμένα της Αίγινας, δεν είναι άμεσα ορατό από το μεγαλύτερο τμήμα του μετώπου της πόλης της Αίγινας, διότι μεσολαβούν ενδιάμεσα οι τέντες των καταστημάτων στα ισόγεια, αλλά και σταθμευμένα σκάφη, τα ιστία των οποίων είναι ψηλότερα του γλυπτού έργου. Σημειώνουμε επίσης ότι, από τα σημεία θέασης του έργου, αυτό δεν θίγει τον οικισμό της Αίγινας ο οποίος προστατεύεται ως τόπος χρήζων ειδικής προστασίας.

Και καταλήγει η εισήγηση:

Κατόπιν των ανωτέρω η Υπηρεσία μας δεν έχει αντίρρηση για τη θέση στην οποία είναι ήδη τοποθετημένο το έργο και δεν εισηγείται την απομάκρυνση του γλυπτού έργου του κ. Κώστα Βαρώτσου «Πόρτα της Αίγινας» από το λιμάνι της Αίγινας.

Η εισήγηση έχει συνταχθεί από την Αρχιτέκτονα Μηχανικό κα Β. Ρούση. Υπογράφεται από τον Προϊστάμενο της Εφορείας κ. Ορέστη Βαρβατσούλια και την συντάξασα.

Η εισήγηση της ΚΣΤ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων

Η εισήγηση της ΚΣΤ΄ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων

Η ΚΣΤ΄ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων με έγγραφό της προς το Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων (αρ. πρωτ. 3994/28-5-2012), αν και επισημαίνει ότι η εγκατάσταση του γλυπτού «πραγματοποιήθηκε χωρίς να ερωτηθούν οι αρμόδιες Υπηρεσίες του ΥΠΠΟΤ», τονίζει πως «η τήρηση των προβλεπομένων από το Νόμο διαδικασιών δεν έχει μόνο θεσμικό χαρακτήρα, αλλά μέσα από τις διαδικασίες, ενδέχεται να προκύψουν πιο δόκιμες λύσεις» και τοποθετείται κατηγορηματικά υπέρ της παραμονής του έργου:

Η τοποθέτηση του έργου του κ. Βαρώτσου στο λιμάνι της Αίγινας αποτελεί ένα επιπλέον τοπόσημο για τον ευρύτερο περιβάλλοντα χώρο του λόφου της Κολώνας. Παρά ταύτα θεωρούμε ότι μία πόλη έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση να εξελίσσεται πολιτιστικά και υπό αυτή την έννοια τα σύγχρονα έργα Τέχνης μπορούν κάλλιστα να συνυπάρχουν με τα έργα της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Κατά συνέπεια εισηγούμεθα να παραμείνει το έργο «Πόρτα της Αίγινας» στη θέση που επέλεξε ο δημιουργός του.

Η 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (σ.σ. αυτή που είχε αρχικά αποφανθεί ότι το έργο πρέπει να απομακρυνθεί) δεν έχει εκφράσει την τωρινή της άποψη, καθώς –προκειμένου να ανασκευάσει την προηγούμενη απόφασή της– θέλει να προηγηθεί σχετικό αίτημα από το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο… Όμως ο τότε καταγγέλλων την «Πύλη» κ. Τάκης Βάρτζελης δεν αισθάνεται άνετα απέναντι σε αυτή την προοπτική, καθώς είναι ανακόλουθη ως προς την (τότε) καταγγελία του, αν και αφ’ ενός μεν έχει επιτρέψει στο χώρο του λιμένα να εγκατασταθούν μόνιμες κατασκευές, που προσβάλλουν βάναυσα κάθε έννοια αισθητικής, αφ’ ετέρου δε αντιλαμβάνεται πως το ενδεχόμενο του διωγμού του έργου ενός διεθνώς καταξιωμένου καλλιτέχνη θα επισύρει την καθολική κατακραυγή και το δημόσιο διασυρμό της Αίγινας…

Τι θα απογίνει τελικά; Πιθανώς τίποτα… Ο κ. Τάκης Βάρτζελης δεν είναι εύκολο να υπερβεί εαυτόν και το δίλημμα που τον ταλανίζει δεν μοιάζει να βρίσκει εύκολα λύση. Ο πρώτος σε ψήφους σύμβουλος του κ. Σάκη Σακκιώτη δεν φαίνεται να μπορεί να ανασκευάσει δημοσίως τις απόψεις του. Όσο όμως παραμένει σκοτεινή κι αφρόντιστη η «Πόρτα της Αίγινας», τόσο πιο ευδιάκριτη καθίσταται η έλλειψη πολιτιστικής εκπαίδευσης, που μας διακατέχει. Μια έλλειψη, η οποία μας υποχρεώνει να είμαστε δέσμιοι των αγκυλώσεων εκείνων που απορρέουν από ένα κάκιστο αντιπολιτευτικό μένος και που δεν μας επιτρέπουν να αναπτύξουμε ένα εποικοδομητικό δημιουργικό διάλογο σε σχέση με τις σύγχρονες καλλιτεχνικές διαδρομές και τον επαναπροσδιορισμό μας απέναντι στο δημόσιο έργο τέχνης…

* Η Μαριλένα Γιαννούλη είναι δημοσιογράφος και μέχρι πρόσφατα συνεκδότρια εφημερίδας του Σαρωνικού.
Advertisements
This entry was posted in Aegina First, Συνεργασίες and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

7 Responses to Η «Πύλη της Αίγινας» έχει τη δικιά της ιστορία και ο Τάκης Βάρτζελης τα δικά του διλήμματα…

  1. Ο/Η Νικηφόρος λέει:

    Έτσι έκανε πάντα όταν ήταν αντιπολίτευση η τωρινή δημοτική αρχή: καταγγελία στην καταγγελία (για τυπικότητες) και τίποτα δεν μπορούσε να προχωρήσει. Τώρα μόλις τολμήσει κάποιος, όχι να καταγγείλει, αλλά απλά και μόνο να εκφράσει δημόσια κριτική για θέματα σοβαρότατα, όπως το νερό και τα σκουπίδια, τον καταγγέλλουν αυτόν πως δυσφημίζει και σαμποτάρει την Αίγινα…. Άσε που, με τον τσαμπουκά που κυκλοφορεί τελευταία, ίσως να κινδυνεύει και η σωματική του ακεραιότητα….

  2. Ο/Η Ο προσεκτικός λέει:

    Είναι φανερό ότι οι σημετινοί διοικούντες το Δήμο δεν μπορούν να ξεφύγουν από τον κακό τους εαυτό… Ο Τάκης Βάρτζελης, αν και εξυπνότερος όλων, πάτησε την πεπονόφλουδα της αντιπολίτευσης (επί Τ. Κουκούλη) και τώρα καλείται να εισπράξει τις συνέπειες των επιλογών του… Πρέπει δηλαδή να γίνει διεθνώς ρεζίλι αποκαθηλώνοντας ένα έργο τέχνης ή να αποποιηθεί την πρωτοβουλία του να κατακεραυνώσει την «επικίνδυνη» διοίκηση Κουκούλη… Ας πρόσεχε, γιατί δεν έχει καν το άλλοθι της μειωμένης αντίληψης πολλών εκ των «συντρόφων» του…

  3. ΠΛήγμα…πλήγμα στον πολιτισμό… Όμως οι αναφορές για την απομάκρυνση της Πύλης του κου Βαρώτσου, δεν είναι τίποτε κυρία Γιαννούλη μπροστά σε άλλα. Στο παρελθόν ο πολιτισμός στο νησί μας είχε δεχθεί πλήγμα με το αίτημα να μην έρθουν τρόφιμοι ψυχιατρείου, οι οποίοι θα ζούσαν σε ξενοδοχείο στα Πλακάκια με πρόγραμμα του Υπουργείου Υγείας. Τότε επιτροπή κατοίκων είχε οργανώσει σοβαρά επεισόδια και εξέδιδε αντίστοιχα κείμενα. Εσείς που είστε έμπειρη δημοσιογράφος και ευαισθητοποιημένη στα πολιτιστικά θα μπορούσατε να κάνετε μια δημοσιογραφική αναδρομή στα γεγονότα της εποχής και να μας τα θυμίζατε, τώρα που τα έχουμε ξεχάσει. Έτσι για να ευθυμήσουμε (λιγουλάκι)… που συνηθίζουμε εμείς εδώ στο μπλογκ και το ρίχνουμε λίγο έξω.
    Θαυμάστρια της δημοσιογραφικής σας πένας

  4. Ο/Η KITSOS λέει:

    Πληγωμένη μου γαρδένια οι τρόφιμοι ψυχιατρείου δεν έχουν χώρο στην πολιτισμένη μας Αίγινα άλλωστε το ίδρυμα Καψάλη που στήθηκε λίγο μετά , λίγο πιο πέρα , δεν θα επέτρεπε ποτέ να γίνει κάτι τέτοιο. Η πιθανότητα να πηδήξει το φράχτη του ιδρύματος ένας τρόφιμος με ριγέ φθηνή μπιζάμα και να βρεθεί μπροστά σε μια καλεσμένη του ΚαψαλαίΪκου με τσάντα κούτσι μόνο τρόμο μπορεί να προκαλέσει στην κοινωνία του Άρχοντα μπιντέ.

  5. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Δεν μας λέτε να μάθουμε κι εμείς από ποιά σχολή δημοσιογραφίας αποφοίτησε η κ. Μαριλένα Γιαννούλη; Σε ποιά δημοσιογραφική Ενωση τέλος πάντων είναι γραμμένη;

    • Ο/Η Ανώνυμος λέει:

      Αυτο το τελευταίο τι ήταν ;;;;;

      • Ο/Η Ανώνυμος λέει:

        Να μην ξεχνάμε ότι εκτός του βαρτζελη την καταγγελία για την διατάραξη της αγλαους ευφορίας του βλεμματος μας υπέγραψε ο νυν αντιδήμαρχος ΜΠΕΣΗΣ υπεύθυνος για το αίσχος των σκουπιδιών και των τρωκτικών που κοσμούν τον ιστορικό αυτόν τόπο!!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s