Προϋπόθεση για την έξοδο από την κρίση: Πρόσκληση σε ανοικτό διάλογο

Διάλογος

του Γιώργου Τσατήρη*

Πλησιάζοντας στις δεύτερες κοινοβουλευτικές εκλογές του 2012 και σε αντίθεση με την πρώτη προσπάθεια, που είχε χαρακτηριστικά αποδόμησης, διαφαίνονται έντονα στοιχεία πόλωσης και κατ’ επέκταση στοιχεία μονοπώλησης ενός  ιδιαίτερου τύπου λόγου. Ο λόγος αυτός καταλήγει και πάλι, δυστυχώς, σε πολύ τετριμμένες αντιπαραθέσεις, τύπου καλό-κακό και οι εκατέρωθεν διάλογοι δεν είναι παρά μονόλογοι διανθισμένοι από την περί «καλού-κακού» αντίληψη-ιδεολογία των ομιλούντων. Το αποτέλεσμα είναι η αδυναμία συναγωγής στέρεων συμπερασμάτων περί του συζητούμενου θέματος και η δημιουργία μόνον εντυπώσεων και ιδεοληπτικών ψυχολογημάτων, δηλαδή δήθεν «πολιτικών απόψεων».

Η υπόθεση εργασίας του σύντομου αυτού σημειώματος είναι ότι η κατάσταση που βιώνει η χώρα μας, πέραν από την αδιαμφισβήτητη επιρροή παγκόσμιων ανακατατάξεων, έχει εμφανείς ρίζες στη δημιουργία και συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που αποκτά σήμερα λόγω της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη. Με την έννοια αυτή οποιαδήποτε συρρίκνωση σε αντιπαραθέσεις τύπου μνημόνιο-αντιμνημόνιο ή ευρώ-δραχμή διευκολύνουν ίσως νεόκοπους πολιτικούς και σιτεμένους συναδέλφους τους σε κακοχωνεμένες μεταμεσονύκτιες τηλεμαχίες, αλλά δεν βοηθούν το ξενυχτισμένο κοινό στην κατανόηση του θέματος.

Κατά τη γνώμη μου το χρέος, ως συστατικό στοιχείο του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος και η δίνη της κρίσης στην οποία έχει περιπέσει η ελληνική κοινωνία και πολιτεία, αποκτούν στην περίπτωση της χώρας μας ιδιαίτερο χαρακτήρα. Η ιδιαιτερότητα συνίσταται στην καθεαυτή ίδρυση και οικοδόμηση του σύγχρονου νεοελληνικού κράτους, καθώς, όπως φαίνεται, η έννοια του εξωτερικού δημόσιου χρέους είναι συνυφασμένη με την ιστορική του πορεία.

Προς άρση οποιασδήποτε παρερμηνείας τονίζω ότι η κυοφορία και ίδρυση του νεοελληνικού κράτους οφείλεται στους συνεχείς μέχρι τέλους ηρωικούς αγώνες και θυσίες των Ελλήνων και των κατοίκων αυτού του τόπου, χωρίς τους οποίους κράτος ελληνικό δεν θα ιδρύετο ποτέ. Υφίσταται όμως αρχετυπικά μία παράμετρος, που έχει καθορίσει την πορεία της χώρας μας από το 19ο αιώνα μέχρι σήμερα. Η επανάσταση του 1821 χρηματοδοτείται από τα δάνεια του 1823 και 1824 σε αγγλικές λίρες. Η ναυμαχία του Ναβαρίνου διασφαλίζει την ανεξαρτησία μας, αλλά και διασώζει τα παραπάνω δάνεια. Στη συνέχεια από τον Καποδίστρια και την Οθωνική περίοδο μέχρι σήμερα, ο εξωτερικός δανεισμός αποτελεί τη βασική πηγή χρηματοδότησης για τη δημιουργία υποδομών, για αμυντικές δαπάνες και εξοπλισμούς αλλά και για εξυπηρέτηση προηγούμενων δανείων γεγονός που αναπαράγει ένα φαύλο κύκλο.

Η σημερινή κρίση, πέραν των οικονομικών της δυσκολιών, έχει και μια εξόχως ενδιαφέρουσα πολιτική διάσταση, που επίσης παραπέμπει σε διαχρονικές πολιτικές του νεοελληνικού κράτους και ως μίτος της Αριάδνης μας οδηγεί σ’ έναν κοινό παρανομαστή, που είναι η ανάγκη επαναθέσμισης του κράτους.

Η παραπάνω πολυεπίπεδη κρίση περιπλέκεται ακόμα περαιτέρω, στο βαθμό που ο περί αυτήν δημόσιος-κοινωνικός-πολιτικός λόγος εστιάζεται στις ακόλουθες δύο παραμέτρους. Από τη μια πλευρά, στην προσπάθεια επίλυσης του οικονομικού γεγονότος, αναπαράγεται ένας απόλυτα ειδικός λόγος, μια μηχανιστική οικονομική αντίληψη, που απαιτεί απόλυτη εξειδίκευση. Αποτέλεσμα είναι η κοινωνική αποξένωση του λόγου αυτού, αφού τα όρια της τεχνικής ανάλυσης και πρόσληψης του, φτάνουν σε τεχνολογία απροσπέλαστη για την μεγάλη πλειοψηφία του κοινωνικού σώματος. Από την άλλη πλευρά η τρέχουσα κατάσταση και ιδιαίτερα η έννοια του χρέους, όπως προσλαμβάνεται από την πλειοψηφία των πολιτών, δημιουργεί φόβους, από πραγματικά μεν καθημερινά γεγονότα, που οδηγούν όμως σε κοινωνικές φαντασιώσεις και παντός είδους μύθους. Σε αντίθεση από την πρώτη υπερβολικά εξειδικευμένη προσέγγιση, στη δεύτερη παρατηρείται μία χαλαρή και «ευκολοχώνευτη» προσέγγιση του οικονομικού γεγονότος, με αποτέλεσμα να τα βάζουν όλοι με όλα και σε τελευταία ανάλυση να μιλούν τα ένστικτα και όχι ο έλλογος πολίτης.

Με βάση τα παραπάνω απαραίτητη προϋπόθεση εξόδου από την κρίση αποτελεί η απομάκρυνση από τη θεματική των ψευτοδιλημμάτων και η διαμόρφωση  ενός ενδιάμεσου «ανοικτού χώρου του λόγου περί κρίσης», έτσι ώστε να αρχίσει να δημιουργείται ένας κοινός τόπος κατανόησης της δύσκολης  και πολυεπίπεδης κρίσης των θεσμών και της οικονομίας στη χώρα μας. Για το λόγο αυτό η ιστορική διάσταση του θέματος αποκτά βαρύνουσα σημασία και η εκάστοτε αναφορά μας στην ανάλυση του οικονομικού γεγονότος είναι ανάγκη να πλαισιώνεται πάντοτε από επιχειρήματα για την ανάπτυξη των θεσμών και την επεξεργασία των νομικών όρων που προϋποθέτουν ή θα έπρεπε να προϋποθέτουν την έξοδο της χώρας μας από την κρίση.

Ο Γιώργος Τσατήρης είναι δικηγόρος, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Ελλάδος, μέλος της Επιτροπής Κοινωνικών Θεμάτων της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Ομοσπονδίας και πρώην Πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Αίγινας.

Advertisements
This entry was posted in Aegina First, Συνεργασίες and tagged , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

5 Responses to Προϋπόθεση για την έξοδο από την κρίση: Πρόσκληση σε ανοικτό διάλογο

  1. Ο/Η PANOS POMONIS λέει:

    !!!!!!!!!!!!!

  2. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Μακάρι να υπήρχε χρόνος για διάλογο….. και διάθεση επίσης….. Όταν το σπίτι σου καίγεται δεν κάθεσαι να το συζητήσεις. Παίρνεις έναν κουβά νερό και προσπαθείς να σβήσεις τη φωτιά.

  3. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Κακοδαιμονίες τόσων χρόνων δεν λύνονται, ούτε αντιμετωπίζονται εύκολα, όπως ειπώθηκε «μ΄έναν κουβά νερό». Αυτό κάνουμε συνέχεια σαν κοινωνία και σαν κράτος και γιαυτό φτάνουμε σε αδιέξοδα. Αυθορμητισμός και προγραμματισμός είναι άμεση ανάγκη να συμβαδίσουν επιτέλους σ΄αυτόν τον τόπο.

  4. Ο/Η Γιώργος Τσατήρης λέει:

    Σε κάθε περίπτωση ευτυχώς υπάρχουν ακόμα άνθρωποι στην πατρίδα μας που σκέφτονται. Δέστε για προβληματισμό και ενημέρωσή σας τα παρακάτω δύο άρθρα
    http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.post&id=15780
    http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=15877

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s