Σαρωνικός: βιομηχανοποίηση ή ξεσηκωμός;

Βιομηχανικό πάρκο ο Σαρωνικός

του Γιάννη Δημητριάδη*

Εδώ και τέσσερα χρόνια, η «Πρωτοβουλία για την Προστασία του Θαλασσίου Περιβάλλοντος του Πόρου» έχει ξεκινήσει έναν πολιτικό και νομικό αγώνα για την απομάκρυνση των μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας από τον Πόρο. Η διερεύνηση του θέματος, μάς έκανε ήδη από το 2008 να συνειδητοποιήσουμε ότι το πρόβλημα ήταν στην πραγματικότητα πολύ μεγαλύτερο από αυτό που νομίζαμε. Δεν ήμασταν αντιμέτωποι απλώς με 4-5 άδειες που είχαν χορηγηθεί παράνομα από τη Διοίκηση, αλλά με ένα οργανωμένο σχέδιο για παραχώρηση των ακτών της χώρας στην υδατοκαλλιεργητική δραστηριότητα, το οποίο δεν αφορούσε μόνο τον Πόρο, αλλά ολόκληρο το Σαρωνικό και τελικά ολόκληρη την παράκτια ελλαδική ζώνη.

Ψάρια που ασφυκτιούνΤο σχέδιο αυτό, το οποίο εκπονήθηκε ερήμην των τοπικών κοινωνιών, στοχεύει στην συγκέντρωση της περιβαλλοντικά επιβλαβούς αυτής δραστηριότητας κοντά στην περίμετρο των μεγάλων αστικών κέντρων, σε περιοχές προσιτές μέσω των μεγάλων οδικών δικτύων. Σύμφωνα με το «Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Υδατοκαλλιεργειών», το οποίο θεσμοθετήθηκε τελικά στις 4-11-2011, κατοχυρώνεται η προτεραιότητα της υδατοκαλλιέργειας έναντι όλων των άλλων χρήσεων στην ελληνική παράκτια ζώνη, στην οποία μπορούν πλέον να αναπτύσσονται ιχθυοτροφεία έκτασης 40 στρεμμάτων ανά 5 χλμ, και θα δημιουργηθούν 100 περίπου βιομηχανικές περιοχές αποκλειστικής χρήσης, ανάμεσα στις οποίες η Σαλαμίνα, τα Μέγαρα, ο Κόρφος, η Επίδαυρος, τα Μέθανα και ο Πόρος, δηλαδή όλη η περίμετρος του Σαρωνικού. Σε αντίθεση με την ιχθυοκαλλιέργεια, η οποία επιτρέπεται παντού, η τουριστική αξιοποίηση απαγορεύεται στο 90% της παράκτιας ζώνης, τα αλιευτικά πεδία συρρικνώνονται, ενώ ως περιοχές με ιδιαίτερη πολιτισμική και περιβαλλοντική αξία αναγνωρίζονται μόνο (!!!!) ο Αμβρακικός και ο Βιστωνικός κόλπος.

Ο Σαρωνικός κόλπος αποτελεί μία περιοχή, στην οποία ήδη υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση ιχθυοτροφείων, η οποία δυνάμει των προβλέψεων του Χωροταξικού και του νέου Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας-Αττικής  –το οποίο κινείται ακριβώς στην ίδια λογική– επιτρέπεται πλέον να πολλαπλασιαστεί (μάλιστα στο Ρυθμιστικό Σχέδιο προστίθεται ως βιομηχανική ζώνη και η Νότια Αίγινα). Το όριο της ανάπτυξης της υδατοκαλλιέργειας δεν προσδιορίζεται καν από τα δύο αυτά νομοθετήματα, τα οποία είναι ξεκάθαρο ότι διαμορφώθηκαν αποκλειστικά με γνώμονα την εξοικονόμηση κόστους για τις εταιρίες του κλάδου. Αντίθετα, οι διαμορφωτές τους αγνόησαν παντελώς την προστασία του περιβάλλοντος, την «αυτοδιάθεση» των τοπικών κοινωνιών και την αναγκαιότητα για ισόρροπη ανάπτυξη του παράκτιου χώρου, χωρίς αμφισβήτηση της πρωτοκαθεδρίας των κυρίαρχων χρήσεων και δραστηριοτήτων, του τουρισμού και της αλιείας.

Η μελλοντική θέα στην Νότια ΑίγιναΚαι αν, σε ό,τι αφορά τους διαμορφωτές του Χωροταξικού, μια τέτοια μεροληψία ήταν αναμενόμενη (είναι γνωστό ότι οι εταιρίες του κλάδου ανέθεσαν, πλήρωσαν και συνδιαμόρφωσαν τη Μελέτη του Πλαισίου), η αντίστοιχη μεροληψία των επιστημόνων που στελεχώνουν τον Οργανισμό Αθήνας, προκαλεί τουλάχιστον απορία και απογοήτευση. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Οργανισμός, στη γνωμάτευσή του επί του Χωροταξικού, πρότεινε την μετεγκατάσταση των δύο μοναδικών μονάδων της Αττικής που βρίσκονται σήμερα σε βραχονησίδες προς τα κατοικημένα νησιά (αντί να προτείνει το αντίστροφο, όπως θα υπαγόρευε μια ανεξάρτητη επιστημονική προσέγγιση). Στην ίδια λογική διαμόρφωσε ο Οργανισμός και το νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας-Αττικής, το οποίο αναμένεται να ψηφιστεί ως νόμος πριν το τέλος του χρόνου. Όσο και αν προσπαθήσει κανείς να βρει ένα επιστημονικό κριτήριο για τις επιλογές αυτές, δύσκολα θα μπορούσε να δώσει κάποια άλλη εξήγηση εκτός από την εξυπηρέτηση των εταιριών.

Τέλος, θα ήταν παράληψη να μην αναφερθούμε στις ευθύνες της τοπικής αυτοδιοίκησης σε βάθος χρόνου. Όσο και αν η Πολιτεία αγνόησε του Δήμους, όσο και αν τους είχε επί χρόνια στο σκοτάδι για τα σχέδιά της, η αδράνεια των τελευταίων δεκαετιών μπροστά στη σταδιακή υφαρπαγή των ακτών και την υποβάθμιση του περιβαλλοντικού και αναπτυξιακού πλούτου τους, υπήρξε απαράδεκτη. Αν μπει ένας κλέφτης στο σπίτι σου, δεν φταις εσύ, αν όμως δεν τον πετάξεις με τις κλωτσιές έξω, τότε φταις εσύ. Και προς αποφυγήν παρεξήγησης, ο κλέφτης δεν είναι οι ιχθυοκαλλιεργητές, αλλά η Πολιτεία. Στο συμπέρασμα στο οποίο θα καταλήξω, η τοπική αυτοδιοίκηση έχει κεντρικό ρόλο. Πιστεύω ακράδαντα ότι κάθε τοπική κοινωνία μπορεί να βροντοφωνάξει στην Πολιτεία ότι έχει λογαριάσει χωρίς τον ξενοδόχο και να την εξαναγκάσει σε υπαναχώρηση, ακόμα και την ύστατη ώρα.  Η νομιμοποίηση μιας τέτοιας ανυπακοής μπορεί να στηριχθεί μόνον στην παράλληλη κινητοποίηση των πολιτών και της αιρετής τους αυτοδιοίκησης υπό την θεσμική και νομιμοποιητική ομπρέλα της δεύτερης. Αν ο Δήμος δεν είναι μπροστάρης σε μία τέτοια κινητοποίηση, τότε η αποτυχία είναι σίγουρη. Αν όμως οι πολίτες ξεσηκωθούν, τότε η τοπική αυτοδιοίκηση θα αναγκαστεί να τους ακολουθήσει, ακόμα και με το ζόρι. Ακόμα και αν κάποιες δημοτικές αρχές θα προτιμούσαν να αποφύγουν μια τέτοια σύγκρουση με την Πολιτεία, δεν θα έχουν άλλη επιλογή από το επανακαθορίσουν τη στάση τους.

Ο Γιάννης Δημητριάδης είναι μέλος διοικούσας επιτροπής της «Πανελλήνιας Συντονιστικής Επιτροπής κατά του Χωροταξικού των Υδατοκαλλιεργειών», επικεφαλής μείζονος μειοψηφίας Δήμου Πόρου και επικεφαλής της «Πρωτοβουλίας για την Προστασία του Θαλασσίου Περιβάλλοντος του Πόρου».

Advertisements
This entry was posted in Συνεργασίες and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to Σαρωνικός: βιομηχανοποίηση ή ξεσηκωμός;

  1. Είναι κρίμα ο Δήμος μας να διστάζει ακόμη να συμμετάσχει στον αγώνα της Πανελλήνιας Επιτροπής κατά του Χωροταξικού των Υδατοκαλλιεργειών, έναν αγώνα κρίσιμο για την επιβίωση και της Αίγινας. Θα πρέπει όλοι μας να αισθανόμαστε μεγάλη ευγνωμοσύνη στον Γιάννη Δημητριάδη για την μεγάλη προσφορά του στον αγώνα αυτόν.

  2. Ο/Η ακροατής λέει:

    Εχθές όμως και παρά τους δισταγμούς του δήμαρχου, το δημοτικό συμβούλιο -με πρόταση του πρώην δήμαρχου κ. Π. Κουκούλη- αποφάσισε τη συμμετοχή του Δήμου στη συντονιστική επιτροπή.

  3. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Αυτό τουλάχιστον είναι θετικό

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s