Μέρες του ʼ40

Το μπακαλικάκι του Μιχάλη Τρίμη στην Παχειά Ράχη

της Λίνας Μπόγρη-Πετρίτου*

Στον απόηχο του εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου και των εκδηλώσεων διαμαρτυρίας που έγιναν με αφορμή τις παρελάσεις σε ολόκληρη τη χώρα, είναι νομίζω καλό να θυμηθούμε ποιων ανθρώπων την μνήμη τιμούμε κάθε χρόνο αυτή τη μέρα. Όχι των επισήμων και των μεγαλόσχημων, αλλά των δικών μας καθημερινών ανθρώπων. Η όποια δυσαρέσκεια και οργή για την σημερινή κατάσταση θα ήταν κρίμα να σκεπάσει τις μνήμες της φρίκης του πολέμου και της Κατοχής, που δεν άφησε αλώβητη ούτε τη μικρή μας Αίγινα.

Ο Σπύρος Τρίμης, γιος του παπα-Παναγιώτη, από την Παχειά Ράχη, θυμάται:

Ο πατέρας μου, Παναγιώτης Τρίμης, χειροτονήθηκε παπάς τον Απρίλη του 1940. Τον ίδιο χρόνο, τον Οκτώβρη, κηρύχτηκε ο πόλεμος. Εκτός από την Ενορία της Παχειά Ράχης, εξυπηρετούσε τον Ασώματο, την Πέρδικα κι άλλα μικρά χωριά, όπου τον χρειαζόντουσαν. Όταν ήρθανε και οι Γερμανοί, η πείνα θέριζε τον κόσμο. Αφανιστήκανε οικογένειες… Μείνανε σπίτια με το κλειδί στην πόρτα… Πεθαίνανε άνθρωποι κάθε τρεις και λίγο σ’ όλο το νησί. Ο πατέρας μου, πήγαινε από χωριό σε χωριό να ψάλλει και να θάψει…

Ήμουνα παιδόπουλο  τότε… με είχε πάρει μαζί του, σ’ ένα χωριό πιο κάτω που τον είχανε φωνάξει, στις Πόρτες. Καβαλήσαμε κι οι δυο το μουλάρι μας, τη Μόσχα. Μπρος εκείνος, πισωκάπουλα εγώ, κατηφορίσαμε. Δυνατό, αλλά πολύ άγριο «ζωντανό», μόνο τον πατέρα μου άκουγε. Σ’ ένα σπίτι είχε πεθάνει ένα παιδάκι. Θα ’τανε, δε θα ’τανε οχτώ χρονώ.

Καθόλου γυναίκες σε κείνο το σπίτι, ούτε άλλα παιδιά… είχανε πεθάνει πρωτύτερα. Ο πατέρας του καθότανε έξω σε μια πεζούλα. Σα να κοίταζε κάπου πέρα. Δεν ξέρω αν μας έβλεπε. Με το ζόρι, τρόμαξε να μιλήσει. «Μέσα είναι», είπε, σα να μονολογούσε.

Ο πατέρας μου, κοίταξε ένα γύρο, να βρει τρόπο να το κουβαλήσει. Βρίσκει δυο νεροκόφινα, αυτά της μπουγάδας. Τα δένει δεξιά κι αριστερά στη Μόσχα. Στο ένα βάζει μέσα τυλιγμένο σε μια κουβέρτα, το πεθαμένο παιδί. «Σάλτα, μου λέει, μπες στο άλλο κοφίνι», για αντίβαρο βλέπεις.

«Παπά, έλα αύριο να πάρεις και μένα», μας φώναξε, εκείνος ο πατέρας, σαν κινήσαμε. Πηγαίναμε στον Άϊ Γιάννη, στους Σοφικίτηδες. Σ’ όλο το δρόμο, έψελνε. Σαν φτάσαμε, πήρε το φτυάρι, άνοιξε λάκκο, το κουκούλωσε…

Γύρισε, με κοίταξε, μ’ έσφιξε πάνω του δυνατά και μ’ απίθωσε μαλακά πάνω στα καπούλια…

Εδώ η φωνή του Σπύρου έσπασε, πήγε να φύγει και τον ξανάφερα πίσω, για να μου τελειώσει μια ιστορία που ’χε μείνει στη μέση, για τον παλιό Άγιο Σώστη, των οχυρών της Πέρδικας, τότε στην Κατοχή. Σκούπισε με τρόπο τα μάτια του, ξερόβηξε κανα δυο φορές και συνέχισε…

* Η Λίνα Μπόγρη-Πετρίτου ασχολείται συστηματικά με την Τοπική Ιστορία και την Λαογραφία της Αίγινας και αρθρογραφεί για τα θέματα αυτά στον τοπικό τύπο.

Advertisements
This entry was posted in Aegina First, Συνεργασίες and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

9 Responses to Μέρες του ʼ40

  1. Ο/Η Λίνα Μπόγρη-Πετρίτου λέει:

    Η φρίκη και ο παραλογισμός του πολέμου του 1940 σε μια Ελλάδα που δεν έφταιξε, αλλά εμπόδιζε με το μικρό της ανάστημα τους στόχους των δύο ψυχασθενών του φασισμού, άφησε πληγές απούλωτες απ’ όπου κι αν πέρασε… Σε μας, που δεν τον ζήσαμε, οι αφηγήσεις όπως η πιο πάνω, μ’ αυτό τον απλοϊκό της τρόπο δοσμένη, αφήνει μια πικρή γεύση, και μόνο μια μέρα για να τα θυμόμαστε. Είναι κρίμα να χαραμίζουμε τη μέρα της μνήμης των αγώνων του λαού μας, για να αντιδράσουμε κατά εκείνων που μας υποχρέωσαν, ο καθένας με τον τρόπο του, στη σημερινή… κατάσταση! Από την άλλη συγχαίρω τους μαθητές για τον ειρηνικό τρόπο που βρήκαν να αντιδράσουν! Άλλωστε είμαι κάθετα αντίθετη με τις παρελάσεις! Και απεχθάνομαι τους τραμπουκισμούς και τα έκτροπα! Υπάρχουν πάμπολοι τρόποι αγώνα και αντίδρασης!

  2. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Πρώτα απ’ όλα να συγχαρώ την Λίνα Μπόγρη-Πετρίτου για το εξαιρετικά ευαίσθητο κείμενο που τα λέει όλα με μια μικρή, απλή και αληθινή ιστορία. Απέφυγα ως τώρα να σχολιάσω, για να μην χαλάσω την αίσθηση που προκαλεί το κείμενό της με την λιτότητα και την σοφή ελλειπτικότητά του. Πιστεύω ότι και άλλοι αναγνώστες αισθάνθηκαν το ίδιο και δεν έγραψαν μέχρι τώρα σχόλια. Μιας που αποφάσισε όμως να αναφερθεί η ίδια στον θόρυβο που έχει δημιουργηθεί για τις αντιδράσεις των μαθητών στις παρελάσεις, θα πω ότι τα μαύρα περιβραχιόνια και η αποστροφή της κεφαλής είναι ευφυείς, ευαίσθητοι και άκρως συμβολικοί τρόποι να εκφράσει κανείς την οργή και την αγωνία του για την σημερινή κατάσταση χωρίς να επισκιάσει την ιστορική μνήμη. Οι μνήμες αυτές είναι πολύ σημαντικές, τις ημέρες αυτές που ζούμε, και αυτό το έδειξαν ακόμη και οι διαδηλωτές της Θεσσαλονίκης που προσπάθησαν να πραγματοποιήσουν οι ίδιοι την παρέλαση που ματαίωσαν εκβιαστικά(;) οι υψηλόμισθοι πολιτικοί μας που αναγκάσθηκαν για πρώτη φορά στην ιστορία να αποχωρήσουν. Ακόμα και αν τα επεισόδια αυτά ήταν οργανωμένα και ενορχηστρωμένα από συγκεκριμένες πολιτικές παρατάξεις, το γεγονός ότι για πρώτη φορά στην ιστορία μπόρεσαν να υλοποιηθούν, χωρίς κανένας να μπορέσει να τα εμποδίσει, σημαίνει πολλά για την χρεοκοπία του πολιτικού μας συστήματος. Συμπαθής ή αντιπαθής, αθώος ή ένοχος ο πρόεδρος της δημοκρατίας που δεν μπορεί πια ούτε τις στοιχειώδεις συμβολικές του υποχρεώσεις να εκπληρώσει, είναι πολύ δύσκολο να πείσει ότι η επίμονη αγκίστρωσή του στον θεσμικό του ρόλο έχει πλέον κάποια χρησιμότητα. Αυτό που θα ακολουθήσει είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα είναι πολύ χειρότερο, αλλά κάθε προσπάθεια να συντηρηθεί αυτό που έχει πια σαπίσει είναι καταδικασμένη και θα φέρει ίσως ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή….

  3. Ο/Η ανώνυμος λέει:

    Με αφορμή όσα έγιναν και όσα γράφτηκαν, θέλω να πω ότι το κείμενο είναι όντως συγκινητικό γιατί άνοιξε μια σελίδα , μόνο όμως μια σελίδα, από τόσα που έγιναν τότε. Η αλήθεια είναι ότι η Αίγινα έπαθε τα λιγότερα εκείνα τα σκληρά χρόνια. Καλό θα ήταν αυτές οι μικρές ή μεγάλες ιστορίες όσων τις έζησαν, να συγκεντρωθούν για να μας μείνουν. Αυτό που κάνει η κ. Πετρίτου είναι και πολύ καλό και πολύ σπουδαίο. Συμφωνώ μαζί της και για τις παρελάσεις και για τα παιδιά.

  4. Ο/Η ΦΑΝΗ ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ λέει:

    ΑΠ’ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΥΠΗΡΞΑΝ ΚΑΙ ΠΙΟ ΤΥΧΕΡΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΕΖΗΣΑΝ, ΑΛΛΑ ΣΕ ΟΛΗ ΤΟΥΣ ΤΗ ΖΩΗ (ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ 26 ΧΡΟΝΩΝ) ΠΑΤΟΥΣΑΝ ΣΕ ΔΥΟ ΞΥΛΙΝΑ ΠΟΔΙΑ (ΤΑ ΔΙΚΑ ΤΟΥΣ ΤΑ ΕΧΑΣΑΝ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ). ΟΙ ΠΟΝΟΙ ΑΥΤΗΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΗΤΑΝ ΑΠΙΣΤΕΥΤΟΙ. Ο,ΣΟΙ ΤΟΥΣ ΕΙΧΑΝ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ, ΕΝΙΩΘΑΝ ΚΑΙ ΝΙΩΘΟΥΝ ΠΑΡΑ ΠΟΛΥ ΤΥΧΕΡΟΙ ΠΟΥ ΕΖΗΣΑΝ ΜΑΖΙ ΤΟΥΣ, ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΜΑΛΙΣΤΑ ΟΤΙ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΛΕΜΗΣΑΝ ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΣΗΜΕΡΑ ΕΜΕΙΣ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ.

  5. Ο/Η Λίνα Μπόγρη-Πετρίτου λέει:

    Και μεις καμαρώναμε, αγαπημένη μας Φανούλα (όπως σε έλεγε τότε και κείνος), που ένας ήρωας εκείνου του παράλογου πολέμου τιμούσε με την παρουσία του το σχολειό μας!!!
    Να είσαι σίγουρη πως είμαστε πολλοί εκείνοι που τον θυμόμαστε με αγάπη!

  6. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    «Τα παιδιά, είναι παιδιά», όπως θα έλεγε κάποτε η Φιλουμένα… Μόνο που τούτα τα τωρινά, μας δείξανε ότι είναι περισσότερο ώριμα απ’ ότι είμαστε εμείς, έχουν άποψη. Στα χρόνια μας, «που όλα τα ‘σκιαζε η φοβέρα…», θα ήταν αδύνατο, ή θα άγγιζε τα όρια της τρέλας και μόνο η σκέψη μιας ανάλογης αντίδρασης. Χειροκρότησα τα παιδιά. Συγκινήθηκα με το θάρρος τους. Ζήλεψα που μεγάλωσα πολύ και δεν είμαι τώρα…μαθητής! Να μη παραλείψω όμως να πω ότι η μικρή συγκινητική ιστορία, που ζήσαμε μέσα από τα μάτια του μικρού τότε Σπύρου, ήτανε από τις πολλές που αντίκριζαν οι άνθρωποι εκείνη την εποχή του αφανισμού και της πείνας, με τα τόσα τραγικά θύματα, που αφήνει πάντα στο πέρασμά του ο πόλεμος.

  7. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Ξενυχτώντας βλέποντας τις ειδήσεις μετά την…αναγγελία του δημοψηφίσματος από στόματος πρωθυπουργού, αναρωτιέμαι: Λες αυτό να προέκυψε μετά τις αντιδράσεις των τελευταίων ημερών; Λες να κατάλαβαν ότι ο λαός λέει με τον τρόπο του: δεν πάει άλλο! Μπορεί να μην ήταν σωστός ο τόπος ή ο τρόπος, αλλά πώς μπορείς να κρατήσεις το ποτάμι που φουσκώνει και αφρίζει; Το κείμενο της μικρής ιστορίας τραγικά συγκλονιστικό. Συμφωνώ να τα συγκεντρώσει η Λίνα, και να κάνει τις αιγινήτικες ενότητες της, με τον τρόπο που εκείνη μας έχει συνηθίσει και μας συγκινεί.

  8. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Πάντα επίκαιρο το μπλογκ! Συγχαρητήρια σ΄αυτό και στους συνεργάτες του!

  9. Ο/Η ΦΑΝΗ ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ λέει:

    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ ΠΟΥ ΤΟΝ ΘΥΜΑΣΤΕ ΠΑΝΤΑ ΜΕ ΑΓΑΠΗ. ΤΟ ΑΝΕΦΕΡΑ ΤΕΛΕΙΩΣ ΑΥΘΟΡΜΗΤΑ ΛΟΓΩ ΤΩΝ ΗΜΕΡΩΝ. Η ΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΑΝΤΑ ΜΟΥ ΔΙΝΕΙ ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΚΟΥΡΑΓΙΟ ΓΙΑ Ν’ ΑΝΤΕΞΩ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΟΥ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s