Το μνημόνιο-μονόδρομος (και οι απαραίτητοι «μπαμπούλες»)

Μαύρη τρύπα

του Μιχάλη Μουτσάτσου*

Δεν υπάρχει –υποθέτω– Έλληνας που να μη προβληματίζεται για το αν η περιπέτεια της χώρας μπορεί να έχει διέξοδο και ποια. Θα καταφέρουμε (μετά από τρία-τέσσερα χρόνια άγριας λιτότητας) να βγάλουμε το κεφάλι έξω και να ξαναρχίσουμε πάλι να δανειζόμαστε, όπως μέχρι πρόπερσι; Θα πληρώνουμε πολλά χρόνια, ζώντας σε άγρια λιτότητα; Ή μήπως θα χρεοκοπήσουμε έτσι κι’ αλλιώς, οπότε κάνουμε τραγικό λάθος να ξεπουλήσουμε όλη τη δημόσια περιουσία και μετά να χρεοκοπήσουμε;

Σε τέτοια ερωτήματα δεν είναι δυνατόν βέβαια να υπάρχει μία σωστή απάντηση. Αν ήταν έτσι, η διεύθυνση της οικονομίας θα ανετίθετο σε ειδικευόμενους οικονομολόγους. Ειδικά σήμερα, που η παγκοσμιοποίηση κάνει τον Ομπάμα να ανησυχεί σοβαρά για την πορεία της μικρής κουκίδας στο χάρτη, που λέγεται Ελλάς, τα πάντα επηρεάζουν τα πάντα και κανείς δεν ξέρει τι μπορεί να συμβεί αύριο στη Wall Street ή αν θα συμφωνήσουν οι ηγέτες της Ευρωζώνης με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και τις τράπεζες που κατέχουν μεγάλα ποσά του ελληνικού χρέους.

Σαν ένας τέτοιος πολίτης και ελαφρώς αγανακτισμένος (δεν «έφαγα»), προσπαθώ να καταλάβω τι συμβαίνει, προσπαθώ να αναπληρώσω τις ελλιπείς οικονομικές μου γνώσεις ακούγοντας τους ειδικούς και τους πολιτικούς αλλά και με την κοινή λογική. Ομολογώ ότι αισθάνομαι ιδιαίτερα απογοητευμένος. Όχι γιατί δεν μπορούν να μου δώσουν μια ξεκάθαρη προοπτική (εξήγησα ήδη γιατί), όσο γιατί καταλαβαίνω ότι στα όσα λένε κυριαρχεί η σκοπιμότητα, η διαστρέβλωση, το ψέμα. Θέλω λοιπόν να κοινοποιήσω στο φιλόξενο «Πρώτα η Αίγινα» κάποιες σκέψεις και απορίες μου και θα ήμουν ιδιαίτερα ικανοποιημένος αν το σημείωμα αυτό αποτελέσει λαβή διαλόγου.

1

Γιώργος ΠαπανδρέουΤο μνημόνιο (και το «μεσοπρόθεσμο» που ψηφίζεται στη θέση του) συνοδεύονται από το χαρακτηρισμό «μονόδρομος». Επειδή όμως πολλοί δεν πείθονται από το μονόδρομο της ανεργίας και της ανέχειας χωρίς διέξοδο, σε κάθε ευκαιρία (τελευταία και πάλι ο πρωθυπουργός στη Βουλή) εκσφενδονίζεται η φράση –κλειδί: «Και πώς θα πληρώσουμε μισθούς και συντάξεις;» Ακούγοντας τη βαριά αυτή απειλή ο μέσος μισθοσυντήρητος μαζεύεται φοβισμένος στο καβούκι του. Είμαστε λοιπόν και θα είμαστε στο μηχανισμό στήριξης γιατί το κράτος δεν έχει λεφτά για τους μισθούς; ΟΧΙ! Πρόκειται για τερατώδες ψέμα. Το μισθολογικό κόστος του Δημοσίου είναι 16 δισεκατομμύρια και μαζί με συμμετοχές σε συντάξεις (π.χ. ΙΚΑ) μπορεί να φτάσει τα 20. Οι κοινωνικές παροχές είναι ούτε άλλα τόσα, ποσά που υπερκαλύπτονται από τα τακτικά έσοδα του προϋπολογισμού, τα οποία θα μπορούσε να ήταν και πολύ περισσότερα, αν υπήρχε στοιχειώδης φορολογική δικαιοσύνη και σωστός –σύγχρονος φοροεισπρακτικός μηχανισμός, που πάντα υπόσχονται και ποτέ δεν γίνεται (να άλλο ένα ερώτημα –απορία).

Βεβαίως το κράτος έχει και άλλα έξοδα (εξοπλισμούς, επενδύσεις, δαπάνες Υπουργείων κλπ). Γιατί όμως διαλέγουν τον «μπαμπούλα» των μισθών, αφού αυτοί είναι το πρώτο που πρέπει να πληρώνει το κράτος; Μια είναι η απάντηση: Για να μην πάει το μυαλό του κόσμου στο τι άλλο πληρώνουμε. Δηλαδή ότι πληρώνουμε 16 δισεκατομμύρια ΜΟΝΟ για τους τόκους των δανείων και ότι το 2015 το ποσό αυτό θα είναι 23 δισεκατομμύρια, αν μάλιστα γίνουν όλες οι αποκρατικοποιήσεις (αλλιώς…). Σήμερα [23-6-2011] το ομολόγησε και η κ. Παπανδρέου στον ΚΤΕ Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ: «Δανειζόμαστε για να πληρώνουμε τους τόκους». (Τα χρεολύσια προστίθενται στο χρέος που συνεχώς μεγαλώνει).

2

Gucci bagΕίναι γνωστό σε όλους μας ότι η Ελλάδα είναι χώρα ελλειμματική, δηλαδή ότι εισάγουμε περισσότερα και εξάγουμε λιγότερα (σε χρήμα). Επαναλαμβάνεται λοιπόν σε κάθε σχετική συζήτηση, η δεύτερη βαριά απειλή: «Αν δεν έχουμε λεφτά να πληρώνουμε, θα στερηθούμε βασικά είδη που εισάγουμε, όπως το πετρέλαιο και τα σιτηρά». Το ακούει ο μέσος Έλληνας και του κόβονται τα πόδια, καθώς θυμάται σκηνές κατοχής. Μια πιο ψύχραιμη όμως αντιμετώπιση φέρνει στο φως μια άλλη πλευρά των πραγμάτων:

Γύρω στο 1/3 των εισαγωγών της χώρας αφορά είδη που μπορούν να χαρακτηριστούν ως «πολυτελείας». Ταυτόχρονα, η Ελλάδα εισάγει περίπου τα 2/3 των φαρμάκων (άλλο όργιο σπατάλης), κάτι πρωτοφανές για χώρα τέτοιου βαθμού ανάπτυξης. Ώστε λοιπόν δεν θα έχουμε λεφτά για πετρέλαιο και στάρι, για να συνεχίσουμε να εισάγουμε ΚΑΓΙΕΝ, ΜΕΡΣΕΝΤΕΣ, ΝΤΙΟΡ, ΣΑΝΕΛ και προϊόντα lifestyle; Δεν θα βρίσκουμε πια σούσι και Γκούτσι;

Και τί θά ʼπρεπε να κάνουμε λοιπόν; Να δηλώσουμε στάση πληρωμών; Έτσι ρωτούν, τον καθένα που εκφράζει τέτοιες απορίες και ενστάσεις, οι πολιτικοί μας και οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης. Όχι, με τέτοια παραπληροφόρηση, ο πολίτης δεν είναι υποχρεωμένος να έχει πλήρως διαμορφωμένη άποψη (μήπως θα έπρεπε να την παρουσιάσει και στο Ζάππειο;). Δυσανασχετεί όχι μόνο για την κατάστασή του αλλά και γιατί τον έχουν μέσα στο ψέμα και στη διαστρέβλωση. Ας απαντήσουν οι πολιτικοί μας σε τέτοια (και πολλά παρόμοια) ερωτήματα, όπως αυτά που τέθηκαν, ας τεθούν στον κόσμο οι δύο προοπτικές. Η μία είναι αυτή που ζούμε και που κανένας δεν λέει ότι έχει διέξοδο (η διέξοδος που πρόβλεπε το μνημόνιο δεν υπάρχει στο μεσοπρόθεσμο) και η άλλη είναι η ριζική αλλαγή πορείας και αρχή σε νέες βάσεις. Επώδυνη αλλά πιθανώς να έχει προοπτική. Τα μόνα που δεν έχουν προοπτική σ’ αυτή την οδό είναι τα κόμματα. Τα οποία όμως δεν έχουν σοβαρό λόγο να ανησυχούν: Οι άλλες απόψεις έχουν ήδη χαρακτηριστεί επικίνδυνες και ανεύθυνες. Μπορεί και να είναι. Γιατί όμως να αντιμετωπίζονται με τέτοια ψέματα και απειλές;

* Ο Μιχάλης Μουτσάτσος είναι γεωπόνος. Αρθρογραφεί για τα δημοτικά και πολιτιστικά θέματα του νησιού στην Νέα Εποχή και, παλαιότερα, σε πολλές άλλες τοπικές εφημερίδες. Το παρόν άρθρο, το έστειλε στο Πρώτα η Αίγινα στις 23 του μηνός.
Advertisements
This entry was posted in Συνεργασίες and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to Το μνημόνιο-μονόδρομος (και οι απαραίτητοι «μπαμπούλες»)

  1. Ο/Η Γιώργος Τσατήρης λέει:

    Συμφωνώ με τα ερωτήματα που θέτει και τα ερωτηματικά που έχει ο Μιχάλης Μουτσάτσος στην ανάρτηση αυτή. Την 18-6-2011, με αφορμή την παρουσίαση από τον kfr , στο πάντα φιλόξενο aeginafirst, του «Κρίσης Λεξιλόγιο» του Γιάνη Βαρουφάκη, σχολίαζα ότι «η κυβερνητική άποψη για την “κρίση” και αρκετές παραφυάδες της, που επιχειρούν να το παίξουν εναλλακτικές προτάσεις, προϋποθέτουν τη διατήρηση ενός αποτυχημένου πολιτικού status quo, εγκλωβισμένου κυρίως σένα παρωχημένο και “ιμπεριαλιστικό” εν πολλοίς οικονομικό λόγο, που υποκρύπτει ξεπερασμένες, για την Ευρώπη τουλάχιστον, πολιτικές μορφές διακυβέρνησης» (βλ. εδώ). Κατά τη γνώμη μου οι διογκωμένοι αριθμοί, ο υπερδανεισμός της χώρας, τα αβάσταχτα τοκοχρεωλύσια είναι μια σκληρή πραγματικότητα, αλλά αποτελούν συμπτώματα, δηλαδή προϊόντα πολιτικών που «επικράτησαν» και εφαρμόστηκαν τα τελευταία τριάντα χρόνια, για να μην ανοίξουμε παραπάνω τη συζήτηση στους εξωτερικούς δανεισμούς της χώρας και τις εξ αυτών χρεωκοπίες (1826, 1843, 1863, 1893, 1932, 1942), οι οποίες βέβαια οφείλονται σε άλλες πολιτικές και συγκυρίες, υφέρπει όμως ένας βασικός παρανομαστής που, ως μίτος της Αριάδνης, μας οδηγεί στο σύγχρονο λαβύρινθο. Με πολιτικό τρόπο λοιπόν θα ξαναμαζέψουμε προς την έξοδο τον περίφημο μίτο, αφού η κοινωνία μας το συντομότερο αποδεχτεί και υπερβεί το έλλειμμα αντιπροσώπευσης που υπάρχει μεταξύ ψηφοφόρων και εκπροσώπων τους, τη μιζέρια του κομματικού κράτους και την καθημερινή σκύλευση της διοικητικής μηχανής για «αλλότρια συμφέροντα», την πολιτισμική δυσανεξεία και τη διασπάθηση δημόσιου και ιδιωτικού χρήματος για εγωπαθή αποκτήματα και άθλια θεάματα και εκδηλώσεις. Το μέλλον προβλέπεται πολύ δύσκολο, πλην όμως εξαρτάται και από εμάς τους ίδιους και τις επιλογές μας.

  2. Ο/Η Νίκος Μαρίνος λέει:

    Η τελευταία παράγραφος του Μιχάλη νομίζω είναι και η σκέψη των περισσότερων απο εμάς.

  3. Ο/Η kfr λέει:

    Μοιράζομαι την ανησυχία και πολλές από τις παρατηρήσεις του Μιχάλη Μουτσάτσου στο άρθρο του αυτό που εκφράζει την αγωνία όλων μας μπροστά στο σκοτεινό και αβέβαιο μέλλον που μας περιμένει. Ποιος δεν θα συμφωνούσε με την διαπίστωση ότι στα λεγόμενα πολλών δημοσιογράφων, ειδικών και μη, και κυρίως πολιτικών «κυριαρχεί η σκοπιμότητα, η διαστρέβλωση, το ψέμα». Οι λύσεις όμως δεν είναι απλές και το πρόβλημα είναι πολύ πιο σύνθετο και περίπλοκο από ό,τι μπορούμε εμείς οι μη ειδικοί να συνειδητοποιήσουμε. Πόσο μάλλον όταν και οι διαπρεπέστεροι οικονομολόγοι διεθνώς δεν μπορούν να συμφωνήσουν για το πως θα αντιμετωπισθεί η παγκόσμια κρίση, της οποίας σύμπτωμα είναι και η κατάσταση της χώρας μας. Εμείς λοιπόν που την ζούμε –προς το παρόν τουλάχιστον– πολύ πιο έντονα, έχουμε δυστυχώς την τάση να πιανόμαστε από μερικούς αριθμούς και ορισμένους απλούς συλλογισμούς –που, ενδεχομένως, ηχούν πιο ευχάριστα στα αυτιά μας– και να κατασκευάζουμε δικές μας στρεβλές βεβαιότητες. Το σύστημα της παγκόσμιας οικονομίας –και μάλιστα σε καιρό κρίσης– δεν είναι κάτι το στατικό: είναι δυναμικό και μεταβαλλόμενο. Κανένας δεν μπορεί να περιμένει π.χ., σε μια κατάσταση χρεοκοπίας, με τις τράπεζες και όλη την οικονομία να έχουν καταρρεύσει, ότι τα έσοδα του κράτους θα είναι τα ίδια ή ότι «θα μπορούσε να ήταν και πολύ περισσότερα» όπως αναφέρει το άρθρο. Ούτε υπάρχει φαντάζομαι λογικός άνθρωπος που πιστεύει ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα αδυνατούσαμε απλώς να εισαγάγουμε τα είδη πολυτελείας, ενώ τα υπόλοιπα 2/3 των εισαγωγών μας, που αφορούν τα πιο κρίσιμα είδη για την επιβίωσή μας θα γίνονταν κανονικά. Το σύστημα της παγκόσμιας οικονομίας που μας χάρισε το –έστω επίπλαστο– αλλά υψηλό βιοτικό επίπεδο, του οποίου η στέρηση μας κάνει τώρα να δυσφορούμε, διανύει μια περίοδο κρίσης την οποία είναι αφελές να πιστεύουμε ότι η μικρή μας Ελλάδα, (στην οποία αυτή την στιγμή η κρίση εκδηλώνεται πιο έντονα) θα μπορούσε να να βρει την λύση σε τοπικό επίπεδο με τις δικές της ελλειμματικές δυνάμεις. Συμφωνώ ότι το κομματικό μας κράτος είναι πηγή μεγάλων δεινών, αλλά ας μην ξεχνάμε και την φαυλότητα και τις σκοπιμότητες και των υπολοίπων κομματικών μας σχηματισμών, από τους οποίους πολλές από τις εξίσου αδιέξοδες και παραπλανητικές αυτές απόψεις εκπηγάζουν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s