Tο «Τension-Energy» του Κώστα Βαρώτσου στην Λουκέρνη της Ελβετίας

της Πέννυς Αποστολίδη*

Στις 18-19 Μαΐου εγκαινιάστηκε στην Λουκέρνη της Ελβετίας το έργο με τίτλο «Tension-Energy» του Κώστα Βαρώτσου. Ήταν η κατάληξη μιας διαδικασίας που ξεκίνησε με ένα δημοψήφισμα, όπου ενέκριναν οι κάτοικοι την πρόθεση του καντονίου να τοποθετηθεί έργο γλυπτικής σε δυο πλατείες, συνέχισε με την προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού και κατέληξε στην ομόφωνη ψήφιση της πρότασης Βαρώτσου – της μόνης πρότασης που θα συνέδεε στην κυριολεξία τις δυο πλατείες. Οι άλλες τρείς υποψηφιότητες πρότειναν απλώς μια θεματική αντίστιξη.

Σύμφωνα με την πρόταση του Βαρώτσου, στη μια πλατεία θα υψωνόταν 25 μέτρα μια βελόνα από χάλυβα. Διαμέσου ενός συρματόσχοινου υψηλής τεχνολογίας θα συνδεόταν με τη δεύτερη πλατεία, σχεδόν 200 μέτρα μακριά για να στηρίξει ένα κοίλο ημισφαίριο από σκυρόδεμα βάρους πολλών τόνων. Ήταν μια πρόταση εξαιρετική, ανοιχτή σε πολλούς συμβολισμούς και εννοιολογικές αναγνώσεις. Όπως ήταν και δύσκολη και δαπανηρή στην υλοποίησή της. Η επιμονή και το πάθος της υπεύθυνης καλλιτεχνικής συμβούλου εξασφάλισε για το έργο πενήντα χορηγούς, από έναν απλό υδραυλικό, μέχρι τον πρόεδρο μεγάλης εταιρείας, σε μια σαφή ένδειξη οτι η τοπική κοινωνία συμμετείχε σε όλα τα στάδια. Όσο για τις κατασκευαστικές δυσκολίες γρήγορα φάνηκε ότι η τεχνολογική πρωτοπορία της Ελβετίας, ακόμη και η εμπειρία από τα τόσα σκι λιφτ σε συρματόσχοινα κάθε πάχους και ισχύος, θα κατάφερναν να υλοποιήσουν αυτό το σύμβολο της δύναμης, της ενέργειας, της συνδεσιμότητας.

Γιατί οι αποδέκτες αυτού του έργου το είδαν κάπως έτσι. Στην επίσημη πρόσκληση για τα εγκαίνεια του έργου, η σύνδεση της εικοσιπεντάμετρης βελόνας με το ημισφαίριο, περιγράφηκε σα μια σχέση έντασης κι ενέργειας ανάμεσα στην παράδοση (ημισφαίριο) και την πρωτοπορία (βελόνα) ή, ιδωμένο γεωγραφικά, ανάμεσα στην κορυφή και την κοιλάδα αυτή της Λουκέρνης όπου έχει εγκατασταθεί το έργο. Ενώ στην ομιλία του ο εκπρόσωπος του καντονίου για τον πολιτισμό μίλησε για τη σημασία της επαφής, για την αναγκαιότητα πάντα να υπάρχει ένα νήμα να ενώνει τον κόσμο, ένα έργο τέχνης ως σημείο αναφοράς, διαλόγου και σύνδεσης ακόμα κι όταν δεν υπάρχει συμφωνία.

Είδαμε λοιπόν αυτό το έργο με τις δύο πλατείες ενωμένες σε μια απίστευτα πολύσημη σχέση, να εκπέμπει ταυτόχρονα ένταση και αρμονία και να τιμάται από τους Ελβετούς γιατί, όπως είπαν, τους έδωσε ο Κώστας Βαρώτσος ένα πρωτοποριακό σχήμα, μια νέα μορφή, έκφραση και περίβλημα, ικανά να εκφράσουν όλα τα δίπολα του πολιτισμού, της γεωγραφίας, της οικονομίας και του ψυχισμού τους.

Το έργο «Tension-Energy» είναι το πέμπτο έργο του Έλληνα γλύπτη στην Ελβετία και όπως ομολογεί ο ίδιος, αυτό το έργο κλείνει μέσα του την Ελβετία, τα τοπία της με τις κορυφές και τις κοιλάδες, τα συρματόσχοινα στα τελεφερίκ, την στιβαρή βάση, αλλά και την ώθηση, το πέταγμα, την ακρίβεια, την τεχνολογική αριστεία. Εμείς είδαμε και την Ελλάδα, μέσα απʼ τη διαύγεια, την απλότητα και την γεωμετρική καθαρότητα στην απόδοση εννοιών τόσο αφηρημένων όπως είναι αυτές της ενέργειας, της τάσης και της σύνδεσης.

Πρέσβης μας ο Βαρώτσος στους «δύσκολους» Ελβετούς, ενώ ο Έλληνας πρέσβης απουσίασε. Έστειλε μια εκπρόσωπό που δεν άρθρωσε ούτε ένα απλό χαιρετισμό στη γλώσσα του καντονίου, τα Γερμανικά, προκαλώντας πλήξη στους Ελβετούς αναλύοντας το έργο στα ελληνικά χωρίς να υπάρχει μετάφραση. Η ανάλυση ήταν ούτως ή άλλως περιττή, μιας που η Πρεσβεία μας, παρότι έγκαιρα ειδοποιημένη, δεν είχε φροντίσει να ενημερώσει κανένα από τα μέλη της μεγάλης παροικίας των Ελλήνων στην Ελβετία!

Η Πέννυ Αποστολίδη είναι διδάκτωρ Συγκριτικής Λογοτεχνίας και Ποίησης.

.

Advertisements
This entry was posted in Aegina First, Συνεργασίες and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

6 Responses to Tο «Τension-Energy» του Κώστα Βαρώτσου στην Λουκέρνη της Ελβετίας

  1. Ο/Η Νικηφόρος λέει:

    Η Ελλάδα φέρεται κάπως ζηλόφθονα στον Κώστα Βαρώτσο που διακρίνεται όσο λίγοι στο εξωτερικό. Κρίμα που η πρεσβεία μας δεν αξιοποίησε μια τόσο καλή ευκαιρία να διορθώσει λίγο την άθλια εικόνα της χώρας μας. Για την Αίγινα δε, να μην το συζητάμε καλύτερα. Ας είναι καλά ο ανεκδιήγητος κ. Βάρτζελης, η αγλαής ευφορία/εφορεία του και τα θλιβερά διαφημιστικά του πανώ….

  2. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    συμφωνώ, μόνο για την πρεσβεία δεν θα τό ‘λεγα ζηλπφθονία αλλά το γνωστό αλαλούμ του ελληνικού δημοσίου……

  3. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    ….»Ήταν η κατάληξη μιας διαδικασίας που ξεκίνησε με ένα δημοψήφισμα, όπου ενέκριναν οι κάτοικοι την πρόθεση του καντονίου να τοποθετηθεί έργο γλυπτικής σε δυο πλατείες, συνέχισε με την προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού και κατέληξε στην ομόφωνη ψήφιση της πρότασης Βαρώτσου» ….
    …ΌΧΙ ΑΡΠΑ-ΚΟΛΑ … ΟΠΩΣ ΣΤΗΝ ΑΙΓΙΝΑ …

    • Ο/Η ναυαγός λέει:

      Καλά τί σχέση έχει η αξία του έργου με τη διαδικασία; Από όλο το άρθρο δηλαδή αυτό βρήκες να σχολιάσεις; Σου θυμίζω πάντως ότι στην Αίγινα ο δημιουργός ΔΩΡΙΣΕ το έργο του. Πού να φανταστεί ότι ο Βάρτζελης ήθελε πρώτα δημοψήφισμα…

  4. Ο/Η αναποδιασμένος λέει:

    «Έχοντας πρόσφατη την εντολή των ψηφοφόρων της, η πρώην αντιπολίτευση και νυν δημοτική αρχή, έχει τυπικά το δικαίωμα να αποφασίσει την απομάκρυνση –ακόμη και την καταστροφή– του έργου. Θα πρέπει όμως να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει και την διεθνή κατακραυγή που, σχεδόν σίγουρα, θα προκύψει, εφόσον πρόκειται για έργο διαπρεπούς δημιουργού. Στην περίπτωση αυτή, η επιχειρηματολογία που αναπτύσσεται τελευταία ως προς την εγκυρότητα ή μη της αδειοδότησης του έργου, θα την αφήσει ακάλυπτη. Τα ουσιαστικά ερωτήματα όμως είναι άλλα. Είμαστε διατεθειμένοι να αποδείξουμε έμπρακτα τον σεβασμό μας στην ιστορική φυσιογνωμία του νησιού αντί να την ανακαλύπτουμε υποκριτικά μόνον όταν θεωρούμε ότι μας συμφέρει; Είμαστε έτοιμοι να ενεργήσουμε θετικά ξεκινώντας με την αποκατάσταση της διατηρητέας όψης της πόλης, απομακρύνοντας τις αυθαίρετες αισθητικά παρεμβάσεις και όχι τα έργα τέχνης, ανεξάρτητα από το αν μας αρέσουν ή όχι;»
    Νομίζω ότι αυτά παραμένουν επίκαιρα και ιδίως τώρα που είναι σαφής η στάση της νέας δημοτικής αρχής για τα «θερμοκήπια»….Όλο το άρθρο:https://aeginafirst.wordpress.com/2011/01/08/i-skoteini-moira-tis-pylis/

  5. Παράθεμα: Έκθεση Κώστα Βαρώτσου στην Γκαλερί Citronne του Πόρου | Aegina First | Πρώτα η Αίγινα

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s