Η άφιξη του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια στην Αίγινα

Αίγινα - Μητρόπολη

Η Μητρόπολη της Αίγινας όπου συνεδρίαζε η Βουλή των Αντιπροσώπων του Έθνους και όπου έγινε η ορκωμοσία του Καποδίστρια.

του Γιώργου Τσατήρη*

Μετά τη ναυμαχία του Ναυαρίνου η Ελληνική Κυβέρνηση εξέδωσε ψήφισμα, που καλούσε τον Ιωάννη Καποδίστρια να έρθει στην Ελλάδα το ταχύτερο. Από το Τορίνο που βρισκόταν το Νοέμβριο του 1827, πήγε στην Ανκώνα, από όπου απέπλευσε στις 20 Δεκεμβρίου 1827 ή 11 Ιανουαρίου 1828 με το πλοίο Γουλφ, το οποίο τον μετέφερε ανοιχτά της Κέρκυρας στο πολεμικό Γουώρσπαϊτ, που έφτασε στην Μάλτα στις 28 Δεκεμβρίου ή 9 Ιανουαρίου 1828. Εκεί συνάντησε σε φιλική ατμόσφαιρα το ναύαρχο Κόδριγκτον, που αποδέχτηκε το αίτημα του Καποδίστρια να τον συνοδέψουν στην Ελλάδα τρία συμμαχικά πλοία. Ανεξάρτητα από την πολιτική συγκυρία της εποχής, που ήταν σχετικά αρνητική για την Ελλάδα και τον Κυβερνήτη, ο Κόδριγκτον λειτούργησε σύμφωνα με το πνεύμα της Συνθήκης του Λονδίνου (6-7-1827), και ο Καποδίστριας έφυγε από τη Μάλτα στις 2/14 Ιανουαρίου 1828 με κατεύθυνση την Αίγινα, όπου και η έδρα τότε της Αντικυβερνητικής Επιτροπής.  Το πλοίο «Γουώρσπαϊτ»  όμως, που τον μετέφερε, εμποδίστηκε από αντίθετο άνεμο και στις 6/18 Ιανουαρίου 1828 κατέφυγε στον Αργολικό Κόλπο. Την επόμενη 7/19 Ιανουαρίου 1828 κατέβηκε στη πόλη του Ναυπλίου και παρακολούθησε τη θεία λειτουργία στο ναό του Αγίου Γεωργίου. Η υποδοχή ήταν αποθεωτική, αλλά και η συγκυρία κρίσιμη καθόσον η πόλη σπαράσσονταν από εμφύλια διαμάχη. Ο Γρίβας και Στράτος βομβάρδιζαν ο ένας τον άλλο από το Παλαμήδι και την Ακροναυπλία. Η πρώτη ενέργεια ως Κυβερνήτη ήταν να τους δώσει διαταγή να σταματήσουν,  πράγμα το οποίο έκαναν, υποσχόμενοι ενώπιον του «να τηρήσουν την ησυχίαν και ευταξίαν εις τας φρουράς των και εις τον τόπον».

Ήδη από την αποβίβαση του στο Ναύπλιο ο Κυβερνήτης αντελήφθη ότι η χώρα έμοιαζε μ’ ένα σωρό ερείπια. Παραγωγή δεν υπήρχε ούτε χέρια να επιδοθούν στην καλλιέργεια της γης λόγω ανασφάλειας, αφού κάθε μεγαλοκαπετάνιος που κρατούσε ένα κάστρο τυραννούσε σαν κατακτητής το γυμνό και άστεγο πληθυσμό, που είχε καταφύγει στα βουνά και τις σπηλιές.

Στη συνέχεια αναχώρησε για την Αίγινα με το παραπάνω αγγλικό πλοίο «Γουώρσπαϊτ» συνοδευόμενος από το γαλλικό πολεμικό «Ήρα» και το ρωσικό «Ελένη». Στις 11/24 Ιανουαρίου 1828 αποβιβάστηκε στην Αίγινα, που ήταν η έδρα της Κυβέρνησης και παρακολούθησε στην Μεγάλη Εκκλησία, τον Μητροπολιτικό ναό, τη θεία λειτουργία. Εκεί με μια εμπνευσμένη ομιλία τον προσφώνησε ο Θεόφιλος Καΐρης, αλλά την εικόνα που συνάντησε περιγράφει ο ίδιος ο Κυβερνήτης στη συνομιλία του με το Γεωργάκη Μαυρομιχάλη, όπως μας την παρέδωσε ο Γ. Τερτσέτης στα «Απόλογα του Καποδίστρια»: «Είναι καιροί που πρέπει να φορούμε όλοι ζώνη δερματένια και να τρώμε ακρίδες και μέλι άγριο. Είδα πολλά εις την ζωήν μου, αλλά σαν το θέαμα όταν έφτασα εδώ εις την Αίγινα δεν είδα κάτι παρόμοιο ποτέ, και άλλος να μην το ιδεί… «Ζήτω ο Κυβερνήτης, ο σωτήρας μας, ο ελευθερωτής μας» εφώναζαν γυναίκες αναμαλλιάρες, άνδρες με λαβωματιές πολέμου, ορφανά γδυτά, κατεβασμένα από τις σπηλιές. Δεν ήτον το συναπάντημα μου φωνή χαράς, αλλά θρήνος. Η γη εβρέχετο με δάκρυα. Εβρέχετο η μυρτιά και η δάφνη του στολισμένου δρόμου από τον γιαλό ως την εκκλησία. Ανατρίχιαζα μου έτρεμαν τα γόνατα, η φωνή του λαού μου έσχιζε την καρδιά μου….» και καταλήγει ο Καποδίστριας λέγοντας «Κατεβαίνω ως πολεμιστής εις το στάδιον, θα πολεμήσω ως κυβέρνησις, δεν λαθεύομαι τον έρωτα των προνομίων που είναι φυτευμένος εις ψυχές πολλών, το ονειροπόλημα των λογιοτάτων, ξένων πρακτικών ζωής, το φιλύποπτο, κυριαρχικό και ανήμερο αλλοεθνών ανδρών. Η νίκη θα είναι δική μας αν βασιλεύση εις την καρδιάν μας μόνο το αίσθημα το ελληνικό. Ο φιλήκοος  των ξένων είναι προδότης».

Ο Ιωάννης Καποδίστριας στην Αίγινα εγκαθίσταται στο Κυβερνείο, μέχρι τότε οικία Μοίρα, όπου και η έδρα της κυβέρνησής του και του Πανελληνίου, διορισμένου αντιπροσωπευτικού σώματος, με το οποίο στην αρχή αντικατέστησε τη Βουλή. Ο Κυβερνήτης από την πρώτη του επαφή με την ελληνική χώρα και το λαό της αντιλήφθηκε άμεσα ότι το κράτος και στην πιο υποτυπώδη του έννοια δεν υπήρχε. Αυτή την πραγματικότητα, που εντελώς περιληπτικά περιγράφεται παραπάνω προσπάθησε ο Κυβερνήτης να διαμορφώσει εφαρμόζοντας ένα συνεπή και καθορισμένο προγραμματισμό. Στην προσπάθεια του αυτή έπρεπε να ανταποκριθεί σε δύο τουλάχιστον σχηματοποιημένες αντιλήψεις. Από τη μία οι λαϊκές προσδοκίες και ελπίδες για την πραγμάτωση των ιδανικών της δικαιοσύνης και της ισότητας, που τον ανήγαγαν σε θεόπεμπτο αρχηγό. Από την άλλη πλευρά οι προσδοκίες των ηγετικών ομάδων (προεστών, οπλαρχηγών, κοτζαμπάσηδων, φατριών), που περίμεναν το νέο ελληνικό κράτος να εξασφαλίσει την προνομιακή μεταχείριση που είχαν στο παλιό καθεστώς (οθωμανικό σύστημα).

Ο Γιώργος Τσατήρης είναι δικηγόρος πρώην Πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Αίγινας και υπεύθυνος του Δικτύου Πόλεων Ιωάννης Καποδίστριας. Το παρόν κείμενο αποτελεί απόσπασμα από εισήγηση σε ημερίδα που διοργάνωσε «το Ίδρυμα Διεθνών Νομικών Μελετών Ηλίας Κρίσπης» στο Ναύπλιο τον Ιούνιο του 2010 και θα δημοσιευτεί με πλήρη υπομνηματισμό τον επόμενο μήνα.

Advertisements
This entry was posted in Συνεργασίες and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

18 Responses to Η άφιξη του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια στην Αίγινα

  1. Ο/Η ναυτίλος λέει:

    Το κατατοπιστικό σημείωμα του κ. Τσατήρη απέχει πολύ από την άκαιρη και εκτός θέματος ομιλία του κ. Σταμάτη ο οποίος είχε το «κουράγιο» να διαβάσει σκόρπιες σελίδες από το βιβλίο του χωρίς καν να προσέξει τον τίτλο της ομιλίας του. Αν και εκκλήθει να ομιλήσει για το έργο του Ι. Καποδίστρια στην Αίγινα από το 1828 ως το 1829, εκείνος σχολίαζε τις πράξεις και τις αποφάσεις του Κυβερνήτου, του έκανε παρατηρήσεις και διορθώσεις και αναφέρθηκε στις ενέργειες του Καποδίστρια εκτός Αιγίνης (πειρατεία – διπλωματικές επιτυχίες κ.αλ.) Σε απόλυτο στρατιωτικό ύφος παλαιάς κοπής που χρόνια είχαμε να δούμε (νομίζω από τον καιρό της επανάστασης του ’67), ύφος στυλ εκφορά λόγου που έχει καταδικαστεί και απαξιωθεί, έκανε ιστορικά λάθη, μπέρδεψε αρκετές φορές τα λόγια του από τη βιασύνη του να τα πεί όλα, ψεύδισε και με λίγα λόγια απογοήτευσε και κούρασε το κοινό. Σαφώς ήταν μια λάθος επιλογή ομιλητή που μας γύρισε δεκαετίες πίσω. Αν συνυπολογίσουμε και το πρωινό ντελίριο του Μητροπλιτικού ιερέα ο οποίος έχει υιοθετήσει τον Καποδίστρια και οικειοποιηθεί τον εορτασμό και μιλά κάθε χρόνο απρόσκλητος, η χθεσινή ημέρα ήταν ένα φλας – μπακ σε εορτασμούς επαρχιακού στυλ στις οποίες φιγουράριζαν οι πρώτες κυρίες του χωριού που είχαν φτιάξει το μαλλί τους στην «πέννα» ειδικά για την ημέρα και φορέσει ότι πιό άσχετο προς εντυπωσιασμό.
    Αχ καημένε μπάρμπα – Γιάννη τι σου έμελλε!!!!!!!!!!!!

    Πάντως κι αυτή η εκδοχή ομιλητών – εορτασμού έχει τους θιασώτες της. Ανησυχούμε όμως μην καθιερωθεί και επικρατήσει γιατί τότε θα χρειστεί να βγάλουμε από τα μπαούλα και να ξαναφορέσουμε τις σχολικές μας ποδιές.

  2. Ο/Η Μέρμιγκας λέει:

    Συμφωνώ με τον Ναυτίλο και συμπληρώνω το λάθος του προγράμματος το οποίο έλεγε για εισήγηση του Δήμαρχου κου Σακκιώτη, η οποία αντί να μας πει για τον Καποδίστρια μας μίλησε για τον πολιτισμό και τον τουρισμό!
    Επίσης τέτοιες εκδηλώσεις που προσελκύουν πολύ κόσμο δεν είναι δυνατόν να γίνονται σε αίθουσες τόσο μικρές.

  3. Ο/Η ναυτίλος λέει:

    δεν θα συμφωνήσω αναγκαστικά επειδή συμφωνείτε μαζί μου, αλλά επειδή το πρόγραμμα που διανεμήθηκε είχε και άλλα πολλά λάθη, όπως ότι μόνο ένας αναφερόταν ως κύριος ενώ όλοι οι άλλοι που αναγράφονταν και συμμετείχαν «δεν ήταν κύριοι, δεσποινίδες ή κυρίες». Λάθος υπήρχε και στα ονόματα των συνθετών στο πρόγραμμα. ‘Οσον αφορά την αίθουσα επειδή παρακολουθώ τόσα χρόνια τις εκδηλώσεις , από εποχή που αντιδήμαρχος Πολιτισμού ήταν ο κ. Σ. Βελιώτης και είχε καθιερώσει αυτούς τους εορτασμούς, ποτέ άλλοτε αυτή η εκδήλωση δεν είχε συγκεντρώσει τόσο κόσμο.Ίσως και οι διοργανωτές να εξεπλάγησαν. Μην απορείται «μέρμιγκα» και μην εκπλήσεσθαι. Μην ξεχνάτε ότι είναι η πρώτη εκδήλωση της νέας Δημοτικής αρχής και έπρεπε να δώσουν το παρόν «κάποιοι». Η ίδια εκδήλωση αν γινόταν στο ΤΙΤΙΝΑ θα φαίνονταν πολλά καθίσματα άδεια. Ας ευχηθούμε κάποτε η ΑΙΓΙΝΑ να αποκτήσει μια αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, μια αίθουσα ευπρόσωπη που να φιλοξενεί μεγάλες εκδηλώσεις, συναυλίες, παρουσιάσεις βιβλίων, καλλιτεχνών, εκθέσεις και όχι κοπές πιτών γυναικείων συλλόγων

  4. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    1) Δεσποινίδες είναι τα ανήλικα κορίτσια και όχι οι ανύπαντρες γυναίκες.
    2) Η εκδήλωση ήταν μια πρώτης τάξεως κοσμική έξοδος για κάποιες κυρίες από την Κυψέλη, που δεν θα έρχονταν στην πόλη. Άρα καλώς έγινε στην Κυψέλη. Κουβάλησαν βέβαια και τους άντρες τους, κάποιους με καρώ πουκάμισο και τελείως βαριεστημένο ύφος.
    3) Δεν ανησυχώ -όπως ο «Ναυτίλος» μήπως επικρατήσει αυτό το στυλ εκδηλώσεων. Είμαι βέβαιος.

  5. Ο/Η παρατηρητής λέει:

    Θέλω να παρατηρήσω κάτι και θα ήθελα γνώμες από τους επισκέπτες αλλά και από τους διαχειριστές:
    Αν εξαιρέσουμε το (ενδιαφέρον κατά τα άλλα) άρθρο του κ. Μαρίνου για τον προσκοπισμό, τα τελευταία σας άρθρα θίγουν σοβαρότατα θέματα. Γίνεται όμως να θίγονται τρία θέματα μέσα σε 5 μέρες; Το συν είναι ότι έτσι υπάρχει συνεχές ενδιαφέρον. Το πλην, ότι (πιθανώς) δεν προλαβαίνουν οι πιθανοί σχολιαστές και μετά διστάζουν να γράψουν σχόλιο για ένα θέμα που έχει ξεπεραστεί (σκεπτόμενοι πιθανώς ότι δεν θα διαβαστεί). Θα ήθελα να ακούσω απόψεις.

  6. Ο/Η aeginafirst λέει:

    Για τον λόγο του δισταγμού στον σχολιασμό «ξεπερασμένων» θεμάτων που είχαμε παρατηρήσει έχουν μπει στην δεξιά στήλη οι σύνδεσμοι στα πρόσφατα σχόλια, όπου φαίνεται αν κάποιος έχει σχολιάσει παλαιότερη ανάρτηση, οπότε ο διάλογος μπορεί να συνεχίζεται.

    Είναι στην φύση των μπλογκς η συχνή ενημέρωση αλλά τα κρίσιμα θέματα έχουν την τάση να επανέρχονται με νεώτερες αναρτήσεις οπότε ο διάλογος συνεχίζεται εκεί.

    Από την ομάδα του Πρώτα η Αίγινα θα θέλαμε να ακούσουμε τις απόψεις και άλλων αναγνωστών-σχολιαστών του μπλογκ για το θέμα αυτό.

  7. Ο/Η Nikos Marinos λέει:

    Ο – εν Αιγίνη – χαιρετιστήριος λόγος του Θεόφιλου Καϊρη στον Κυβερνήτη.

  8. Ο/Η Λολίτα λέει:

    Καλά εσείς δεν έχετε ακούσει για τις δεσποινίδες ετών 39; όλες οι ανύπαντρες λέγονται δεσποινίδες. Και κάτι άλλο εμείς οι κυρίες της Κυψέλης είμαστε πάντα καλοντυμένες στην πένα και στο καντίνι. όχι σαν κάτι άλλες. Και αν θέλετε κι εσείς καρώ πουκάμισο να μας δώσετε τη διεύθυνση σας να σας στείλουμε. άκους εκεί να μας σχολιάσεις και το ντύσιμο μας. ντροπή σου.

  9. Ο/Η Σόνια λέει:

    Πως θα μπορέσουμε να αποκτήσουμε ένα αντίγραφο από την ομιλία του κ. Σταμάτη; Κράτησε κάποιος πρακτικά; Μπορείτε να μας πείτε που μπορούμε να απευθυνθούμε; Διότι ακούσαμε ότι ήταν εξαιρετική.

  10. Ο/Η ναυτίλος λέει:

    Από ότι με ενημέρωσαν και εμένα κυρία Σόνια, μάλλον θα εκδοθεί σε ανάτυπο και θα διατίθεται στο Κέντρο Τύπου της Αίγινας σε λίγες μέρες. Ως τότε κάντε υπομονή.

  11. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Δεσποινίς σημαίνει μικρή δέσποινα, δηλαδή κορίτσι. Κάποτε «κορίτσια» έλεγαν τις ανύπαντρες, για ευνόητους λόγους. Γι’ αυτό και επέμεναν ότι είναι δεσποινίδες και όχι κυρίες. Κανείς δεν αποκαλεί πια τις γυναίκες «δεσποινίδες». Και κανείς δεν είπε για τις κυρίες ότι φορούσαν καρό πουκάμισα. Ούτε είναι πια οι κυρίες υπεύθυνες για το ντύσιμο του άντρα τους.

  12. Ο/Η Λολίτα λέει:

    Για να το λέτε εσείς με τέτοια σιγουριά κάτι θα ξέρετε παραπάνω από εμάς. Τελικά δεν το ξεκαθαρίσαμε, πως να σας αποκαλούμε;

  13. Ο/Η ΑΝΩΝΥΜΟΣ λέει:

    Στην εκδήλωση αυτή που λέτε υπήρχαν προσκλήσεις ειδικές; Γιατί δεν είδα κανέναν καθηγητή και δάσκαλο και από τους παπάδες έναν μόνο.

  14. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Φυσικά και δεν χρειάζεται ποτέ πρόσκληση για τέτοιες εκδηλώσεις. Το πρόγραμμα της ημέρας είχε διαφημιστεί αρκετά νομίζω, για όσους μπαίνουν στα τοπικά sites. Η ανακοίνωση υπήρχε επίσης στο τελευταίο τεύχος της ΝΕΑΣ ΕΠΟΧΗΣ.

  15. Ο/Η παρατηρητής λέει:

    Η επέτειος της ορκωμοσίας είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να ξαναδιαβάσουμε το 3ο τεύχος της ΑΙΓΙΝΑΙΑΣ (2001), με το εκτενές αφιέρωμα υπό τον τίτλο «Ο ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΙΓΙΝΑ». Εξαιρετικές συνεργασίες, υψηλό επίπεδο. Ελπίζω να υπάρχουν κάποια αντίτυπα στο Κέντρο Τύπου. Αν όχι, δανειστείτε το από φίλους ή τη Βιβλιοθήκη.

  16. Παράθεμα: Χρόνια μας πολλά! Τα πρώτα γενέθλια του Πρώτα η Αίγινα | Aegina First | Πρώτα η Αίγινα

  17. Παράθεμα: Αίγινα χωματερή του ζόφου και της αδιαφορίας. Ή αλλιώς: Ένα νησί μονίμως σε έκτακτη ανάγκη. | Crystalia Patouli --------------

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s